Guzowate zmiany demielinizacyjne mózgu – charakterystyka i diagnostyka różnicowa

lek. Dariusz Dziubek

Oddział Neurologii z Oddziałem Udarowym, Nowe Techniki Medyczne, Szpital Specjalistyczny im. Świętej Rodziny w Rudnej Małej

Adres do korespondencji:

lek. Dariusz Dziubek

Oddział Neurologii z Oddziałem Udarowym, Nowe Techniki Medyczne,

Szpital Specjalistyczny im. Świętej Rodziny w Rudnej Małej

Rudna Mała 600, 36-060 Rzeszów

e-mail: dariusz.dziubek@gmail.com

  • Tematem niniejszego artykułu są guzowate zmiany demielinizacyjne mózgu (TDL – tumefactive demyelinating lesions) będące rzadką postacią demielizacji mózgu. Ich rozpoznanie stanowi duże wyzwanie diagnostyczne i wymaga współpracy ze strony neurologa, neurochirurga i patomorfologa

Guzowate zmiany demielinizacyjne mózgu są formacjami ogniskowymi o średnicy przekraczającej 2 cm, mającymi charakter zapalno-demielinizacyjny. W badaniach obrazowych imitują proces nowotworowy (ryc. 1). Tego typu zmiany są zjawiskiem rzadkim i niepatognomonicznym dla konkretnej jednostki chorobowej, choć niewątpliwie kojarzonym głównie ze stwardnieniem rozsianym (SM – sclerosis multiplex). Po raz pierwszy zostały opisane przez van der Veldena i wsp. w 1979 r. na podstawie tomografii komputerowej (TK) głowy przeprowadzonej u pacjenta z potwierdzonym histopatologicznie SM. Diagnostyka różnicowa TDL stanowi duże, interdyscyplinarne wyzwanie wymagające współpracy lekarzy wielu specjalności (neurolog, neuropatolog, neurochirurg)1.

Patogeneza i epidemiologia

Choć początkowo TDL były wiązane głównie ze SM2, to w ciągu następnych lat udowodniono, że mogą występować zarówno jako izolowane, pojedyncze zmiany, jak i w przebiegu różnych innych chorób zapalno-demielinizacyjnych, takich jak:

  • zapalenie nerwów wzrokowych i rdzenia kręgowego (NMOSD – neuromyelitis optica spectrum disorder)3
  • choroba z przeciwciałami przeciwko białku oligodendrocytów i mieliny (MOGAD – myelin oligodendrocyte glycoprotein antibody-associated disease)4
  • ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia kręgowego (ADEM – acute disseminated encephalomyelitis)5
  • neurosarkoidoza6
  • choroba Behçeta i inne zapalenia naczyń ośrodkowego układu nerwowego (OUN)7
  • rzadkie warianty SM8:
    • stwardnienie koncentryczne Baló (BCS – Baló concentric sclerosis)
    • postać Marburga
    • rozlane stwardnienie Schildera.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Patogeneza i epidemiologia

Choć początkowo TDL były wiązane głównie ze SM2, to w ciągu następnych lat udowodniono, że mogą występować zarówno jako izolowane, pojedyncze [...]

Diagnostyka

Guzowate zmiany demielinizacyjne mózgu w badaniach obrazowych OUN (TK i/lub rezonans magnetyczny [MR] – z wyboru) charakteryzują się średnicą ≥2 cm, [...]

Leczenie i rokowanie

Nie ma jednoznacznych zaleceń co do postępowania terapeutycznego u pacjentów z TDL. W przypadku bezobjawowych izolowanych zmian zaleceniami opartymi na opisach [...]

Podsumowanie

Guzowate zmiany demielinizacyjne są rzadką prezentacją chorób zapalno-demielinizacyjnych o niepoznanej do końca patogenezie. Ich rozpoznanie stanowi duże wyzwanie diagnostyczne z uwagi [...]
Do góry