Nowe leki stosowane w terapii stwardnienia rozsianego a możliwość szczepień ochronnych
lek. Kinga Sujkowska
dr hab. n. med. Monika Nojszewska
- Dzięki zastosowaniu nowych leków modyfikujących przebieg choroby u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym (SM – sclerosis multiplex) zahamowany zostaje m.in. postęp niepełnosprawności. Niestety, tego typu leki wpływają też na układ immunologiczny, co nierzadko skutkuje powstaniem deficytów odporności o różnym podłożu. Najważniejszą metodą zapobiegania infekcjom jest immunizacja czynna dzięki szczepieniom ochronnym. W artykule omówiono poszczególne szczepionki, które są zalecane chorym z SM
Skuteczność leczenia przewlekłej zapalno-demielinizacyjnej choroby ośrodkowego układu nerwowego (OUN), jaką jest stwardnienie rozsiane, zarówno w zakresie zmniejszenia częstości występowania rzutów choroby, jak i zahamowania postępu niepełnosprawności zwiększyła się dzięki zastosowaniu nowych metod immunoterapii o wysokiej skuteczności. Mechanizm działania leków zaliczanych do tej grupy opiera się na bezpośrednim wpływie na profil limfocytarny poprzez m.in. zmniejszenie liczby krążących limfocytów, zaburzenia procesu replikacji oraz wpływ na transport limfocytów przez barierę krew–mózg. Ich stosowanie wiąże się więc ze zwiększonym ryzykiem rozwoju infekcji, możliwym dłuższym czasem trwania oraz cięższym przebiegiem zakażenia, większym ryzykiem wystąpienia powikłań poinfekcyjnych, a także reaktywacji latentnych patogenów, np. wirusowego zapalenia wątroby i gruźlicy (BCG – Bacillus Calmette-Guérin)1-3. Jednym z najważniejszych działań mających na celu zapobieżenie działaniom niepożądanym immunoterapii bądź ich zmniejszenie jest zastosowanie szczepień ochronnych, co wiąże się jednak z pewnymi ograniczeniami, zależnymi od rodzaju stosowanej immunoterapii, czasu leczenia oraz rodzaju szczepienia.
Szczepienia a bezpieczeństwo chorych ze stwardnieniem rozsianym
Należy podkreślić, że większość szczepionek (zarówno żywych atenuowanych, jak i inaktywowanych) można stosować u pacjentów z SM, przestrzegając określonych zasad bezpieczeństwa. Nie wykazano związku między szczepieniami zatwierdzonymi u tej grupy ...
Niezwykle istotne jest zatem sporządzenie indywidualnego planu szczepień ochronnych w krótkim odstępie czasu od zakończenia procesu diagnostycznego1,2. Oceniając bezpieczeństwo szczepień pacjentów z SM, powinno się również wziąć pod uwagę choroby współistniejące, zwłaszcza schorzenia związane z powstawaniem deficytów odporności, ewentualne dotychczasowe leczenie immunosupresyjne (stosowane z innych przyczyn niż SM), indywidualne narażenie chorego na kontakt z patogenami w otaczającym go środowisku oraz szczególne grupy, takie jak ciężarne z SM, chorzy z SM >60 r.ż. i <18 r.ż., a także pacjenci wymagający specyficznych szczepień związanych z międzynarodowymi podróżami1.
