Kiedy i w jaki sposób bezpiecznie odstawić leczenie przeciwdrgawkowe u dorosłych pacjentów?
dr n. med. Gabriela Rusin1
dr n. med. Anna Bochyńska2
dr hab. n. med. Jakub Antczak1
- Ze względu na różnorodność manifestacji i mnogość mechanizmów etiologicznych pacjent z padaczką stanowi wyzwanie terapeutyczne dla lekarza neurologa. W niniejszym artykule omówiono indywidualne podejście do zakończenia terapii przeciwdrgawkowej z uwzględnieniem preferencji chorego, czasu i sposobu odstawienia leków
Decyzja o zakończeniu leczenia przeciwdrgawkowego wymaga indywidualnej oceny ryzyka nawrotu, które zależy od wielu czynników klinicznych. Leki przeciwdrgawkowe można odstawić u pacjentów, którzy pozostają bez napadów przez co najmniej 2 lata. Decyzja powinna być poprzedzona edukacją chorego z zakresu korzyści i ryzyka związanego z takim postępowaniem oraz uwzględniać jego preferencje. Ryzyko nawrotu napadów zależy od typu padaczki oraz czynników ryzyka, którymi są m.in.: długi czas trwania padaczki przed uzyskaniem remisji, krótki okres wolny od napadów przed odstawieniem leków przeciwpadaczkowych, >10 napadów przed remisją oraz obecność zmian padaczkopodobnych w zapisie elektroencefalograficznym (EEG). Istotne jest poinformowanie o ryzyku nawrotu (często w pierwszym roku) i wdrożenie środków ostrożności (sen, abstynencja, unikanie ryzykownych aktywności, zasady prowadzenia pojazdów) oraz planu kontroli przez co najmniej 5 lat. Blisko 50% pacjentów doświadczy nawrotu napadów – większość z nich ponownie uzyskuje kontrolę nad napadami po wznowieniu leczenia.
Etiologia padaczki
Padaczka jest przewlekłą chorobą mózgu, która charakteryzuje się predyspozycją do występowania napadów padaczkowych1. Należy do najczęstszych chorób neurologicznych i zgodnie z aktualnymi danymi epidemiologicznymi dotyczy blisko 0,7% populacji europejskiej2. W Polsce odsetek ten jest podobny, o czym świadczą dane mówiące, że w 2024 r. Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) udzielił niemal 270 000 chorych co najmniej jednego świadczenia finansowanego z powodu padaczki lub stanu padaczkowego3.
Choroba zazwyczaj rozpoczyna się w wieku dziecięcym (zwłaszcza <1 r.ż.) lub u starszych osób (>60-65 r.ż.)4. Celem stosowanej w padaczce farmakoterapii jest osiągnięcie całkowitej remisji napadów bez działań niepożądanych. Należy podkreślić, że leki podawane w padaczce nie modyfikują przebiegu choroby ani nie mają udowodnionego działania przeciwpadaczkowego. Dlatego obecnie preferowanymi terminami są: „leki przeciwnapadowe” lub „leki przeciwdrgawkowe” (ASM – antiseizure medication).
Na rynek są wprowadzane coraz nowsze preparaty, które pozwalają lepiej dopasować odpowiednią terapię do pacjenta, z uwzględnieniem typu napadów i rodzaju padaczki, wieku, płci, chorób współistniejących (w tym potencjalnych interakcji lekowych) prz...
