Według medycyny ortopedycznej Cyriaxa kluczowym elementem diagnostyki jest precyzyjna lokalizacja źródła bólu. Dokładna identyfikacja struktur zaangażowanych w proces chorobowy jest podstawą skutecznego leczenia. Kluczowymi aspektami medycyny ortopedycznej Cyriaxa są:

• przeprowadzenie badania klinicznego, tj. wywiadu połączonego ze standaryzowanym badaniem funkcjonalnym
• postawienie diagnozy
• zastosowanie odpowiedniego leczenia, które może obejmować mobilizacje, manipulacje, trakcje, masaż poprzeczny, iniekcje oraz infiltracje.

Przyczyna bólu dolnego odcinka kręgosłupa ma najczęściej charakter mechaniczny (dolegliwości pacjenta są wówczas związane z aktywnością fizyczną lub pozycją ciała), znacznie rzadziej zaś niemechaniczny (m.in. ból promieniujący z narządów wewnętrznych, choroby reumatoidalne, reaktywne, infekcje typu ropień nadoponowy bądź bakteryjne zapalenie dysku, krwiak nadoponowy, nowotwory, złamania pourazowe, patologiczne w przebiegu osteoporozy, gruźlicy, choroby Pageta). Niemechaniczne przyczyny bólów kręgosłupa można podejrzewać, identyfikując podczas wywiadu i badania klinicznego objawy ostrzegawcze (tzw. czerwone flagi), do których należą m.in.¹:

• ból w obszarze wysokolędźwiowym i niskopiersiowym
• deficyty neurologiczne korzeni L1, L2
• ból powoli narastający
• ból, który rozprzestrzenia się na sąsiednie obszary (zajmuje kolejne dermatomy)
• ból, na który zmiana pozycji nie ma wpływu
• obustronny ból korzeniowy
• ból korzeniowy trwający zbyt długi czas
• duże symetryczne ograniczenia zgięć bocznych kręgosłupa u osób młodszych i w średnim wieku
• bolesne ograniczenie zgięcia bocznego z dala od bólu jako jedyny bolesny i ograniczony ruch spośród 4 ruchów: zgięcia, wyprostu i obu zgięć bocznych.

Dzięki znajomości objawów alarmowych można szybko zdiagnozować poważne schorzenia, kierując pacjenta na badania specjalistyczne i leczenie przyczynowe.

Cyriax przedstawił trzy koncepcje bólu mechanicznego:

• oponową (konflikt dyskowo-oponowy, konflikt dyskowo-korzeniowy)
• więzadłową (dolegliwości wynikające z podrażnienia w wyniku długo utrzymanego napięcia więzadeł lub uszkodzenia więzadeł, stawów międzywyrostkowych)
• stenotyczną.

Opona twarda jako możliwe źródło bólu

Mózg i rdzeń kręgowy są otoczone trzema oponami – twardą, pajęczą, miękką wraz z przestrzeniami podtwardówkową oraz podpajęczynówkową. Ten układ tworzy worek oponowy, który rozpoczyna się u podstawy czaszki, otaczając rdzeń kręgowy do poziomu L1, ...