Zmiany skórne powiek u dzieci
O czym powinien wiedzieć okulista?
dr n. med. Mirosława Kuchciak-Brancewicz
lek. Dorota Lorenz
dr n. med. Katarzyna Poznańska-Kurowska
- Postępowanie w chorobie powiek, której w większości towarzyszy stan zapalny, zależy od postaci zmiany chorobowej. Po części są one suche (np. grudki, łuski, blaszki) – wówczas zastosowanie ma zasada „suche na suche” (maści, kremy), innym razem przebiegają z wysiękiem (ogniska rumieniowo-wysiękowe, pęcherzyki, krosty) – tutaj uzasadnione jest działanie „mokre na mokre” (okłady i barwniki). W tym artykule znalazły się bardzo ogólne zalecenia dotyczące leczenia dermatologicznego powiek oraz szczegółowe przy konkretnych jednostkach chorobowych spotykanych bardzo często, rzadziej lub tylko wyjątkowo
Skóra jest narządem pokrywającym całe ciało człowieka. Najważniejszą jej funkcją jest ochrona organizmu przed działaniem czynników zewnętrznych1-6. Szczególną rolę spełniają powieki. Trzeba zdać sobie sprawę, że choć nie ma wyraźnych linii demarkacyjnych, to budowa skóry różni się w anatomicznie różnych miejscach. Tam, gdzie jest duża motoryka ruchu (fałdy i zgięcia – a do takich należą mrugające powieki), skóra jest kilkanaście razy cieńsza.
Patofizjologia zmian skórnych powiek
Skóra dojrzewa w trakcie rozwoju osobniczego. Histopatologiczną dojrzałość osiąga w ciągu 2-3 r.ż. Im młodszy organizm, tym cieńsze są skóra i naskórek, w związku z tym możliwość wysychania oraz rozwoju zmian chorobowych, a ponadto wchłanialności leków stosowanych miejscowo.
Kolejną rzeczą, na którą należy zwrócić uwagę, jest działanie czynników klimatycznych i środowiskowych. W trakcie działania centralnego ogrzewania przez 7-8 miesięcy w roku, średnio 23 godziny na dobę, skóra i śluzówki są poddane wysuszającemu, a często także uszkadzającemu działaniu powietrza6-7. Tu działa fizyka.
Przy korzystaniu z komórek, laptopów, komputerów sumuje się działanie fal elektromagnetycznych, czemu towarzyszy rzadkie mruganie powiek i spowodowane tym wysychanie spojówek, co w efekcie doprowadza do drapania oraz rozwoju zmian zapalnych.
Każdemu stanowi zapalnemu towarzyszy ból bądź świąd, który wyzwala odruch drapania. Jest to automatyczna reakcja na bodziec – drapanie jest wynikiem fizjologicznej potrzeby złagodzenia swędzenia. Tak się dzieje w przypadku podrażnienia skóry, alergii, ukąszenia przez owady lub w atopowym zapaleniu skóry ([AZS] dermatitis atopica). Jeśli drapanie nie wynika z konkretnej przyczyny chorobowej, to należy się zastanowić, czy nie ma ono charakteru nawykowego w reakcji na stres, napięcie emocjonalne bądź nerwicę (czynność przynosi chwilową ulgę i rozładowanie napięcia). Należy pamiętać, że bez względu na przyczynę drapanie powoduje mikrourazy lub wyraźne zranienie naskórka, a czasem także skóry. Uszkodzony naskórek może się stać wrotami zakażenia.
