Zasady postępowania

Rola PET-TK w określaniu stopnia zaawansowania i diagnostyce wznowy NDRP oraz ocenie charakteru pojedynczego guzka płucnego – cz. I

Dr n. med. Jacek Teodorczyk1

Dr n. med. Grzegorz Romanowicz1

Prof. dr hab. med. Piotr Lass2

1Zakład Medycyny Nuklearnej, Gdański Uniwersytet Medyczny

2Zakład Medycyny Nuklearnej, Gdański Uniwersytet Medyczny, Zakład Spektroskopii Molekularnej, Uniwersytet Gdański

Adres do korespondencji: Dr n. med. Jacek Teodorczyk, Zakład Medycyny Nuklearnej, Gdański Uniwersytet Medyczny, ul. Dębinki 7, 80-952 Gdańsk, e-mail: badklin@gmail.com

Niedrobnokomórkowy rak płuca (NDRP) jest jednym z najczęściej występujących nowotworów na świecie i stanowi główną przyczynę zgonów nowotworowych w ujęciu globalnym. Rak płuca charakteryzuje się jedną z najwyższych śmiertelności pośród chorób nowotworowych. Przeżywalność w ostatnich latach uległa umiarkowanej poprawie, jednak rak płuca wciąż zalicza się do najgorzej rokujących nowotworów. Jedynie niewielka część przypadków rozpoznawana jest we wczesnym stadium zaawansowania i większość pacjentów nie kwalifikuje się do leczenia radykalnego.

Klasyfikacja histopatologiczna

Największy odsetek guzów płuca lokalizuje się w płacie górnym prawego płuca najprawdopodobniej ze względu na najlepsze upowietrznienie i największą częstość występowania w tym płacie zmian bliznowatych będących stanem przedrakowym.[1-3] Szacuje się, że 30 proc. guzów płuca zlokalizowanych jest centralnie, przywnękowo. Postacie obwodowe, zwykle dobrze odgraniczone i łatwo dostrzegalne radiologicznie, stanowią ok. 70 proc. przypadków.[4,5]

Podział histologiczny guzów płuca uwzględnia typ nabłonka wyjściowego oraz cechy histopatologiczne komórek nowotworu. Do najczęściej spotykanych typów raka płuca należą:

  • rak płaskonabłonkowy – 52,1-54,6 proc. raków płuca w Polsce,
  • rak gruczołowy – 11,3-27,7 proc. raków płuca w Polsce,
  • rak drobnokomórkowy – 15-20,8 proc. raków płuca w Polsce.[6-8]


Wśród grupy NDRP klinicznie ważne znaczenie ma rozróżnienie centralnej postaci guza, zwykle raka płaskonabłonkowego oraz raka gruczołowego, najczęściej położonego obwodowo, z tendencją do wcześniejszego przerzutowania niż płaskonabłonkowa odmiana NDRP.[9] Względnie lepiej rokującą postacią raka gruczołowego jest rak oskrzelikowo-pęcherzykowy.[10] Rzadziej występującą postacią histopatologiczną NDRP jest rak wielkokomórkowy. W krajach uprzemysłowionych w ostatnich latach obecny jest trend zmniejszenia się odsetka raka płaskonabłonkowego z jednoczesnym znacznym wzrostem udziału gruczolakoraka, w szczególności w grupie kobiet i osób niepalących z zachowaniem dominującego udziału raka płaskonabłonkowego wśród palaczy płci męskiej.[11,12] Rak płaskonabłonkowy wykazuje najsilniejszy związek z paleniem tytoniu, słabsza korelacja z paleniem występuje w przypadku raka gruczołowego i drobnokomórkowego.[13,14]

Klasyfikacja TNM i stadia zaawansowania klinicznego

W przypadku raka płuca klasyfikacja TNM (tabele 1-3) została stworzona z uwzględnieniem aspektów prognostycznych i danych co do operacyjności zmian.[6,15] Stadium zaawansowania procesu rozrostowego (tabela 4) oraz jego typ histologiczny należą do ...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Klasyfikacja TNM i stadia zaawansowania klinicznego

W przypadku raka płuca klasyfikacja TNM (tabele 1-3) została stworzona z uwzględnieniem aspektów prognostycznych i danych co do operacyjności zmian.[6,15] Stadium [...]

Pozytonowa tomografia emisyjna (PET)

PET jest metodą z dziedziny medycyny nuklearnej nastawioną na pomiar aktywności metabolicznej komórek, która przy ocenie stopnia zaawansowania raka płuca wykorzystywana [...]

Ocena guzków płucnych o nieokreślonym charakterze

Zmiany guzkowe w płucach mogą mieć charakter pojedynczy lub mnogi. W przypadku mnogich guzków płucnych o nieustalonym charakterze najczęściej spotykamy się [...]