Rak piersi jest najczęściej diagnozowanym nowotworem złośliwym u kobiet na całym świecie, a w krajach wysoko rozwiniętych stał się praktycznie chorobą cywilizacyjną¹. Stan regionalnych węzłów chłonnych jest bardzo ważnym elementem określenia zaawansowania choroby przed rozpoczęciem leczenia i ma kluczowe znaczenie w jego planowaniu, a jednocześnie jest jednym z najważniejszych czynników prognostycznych². Przez dziesięciolecia standardem postępowania była limfadenektomia pachowa (ALND – axillary lymph node dissection). Ten radykalny zabieg chirurgiczny w obrębie jamy pachowej wiąże się z wieloma konsekwencjami, w tym z obrzękiem limfatycznym kończyny górnej, ograniczeniem ruchomości stawu barkowego i zespołami przewlekłego bólu³. Wprowadzenie do postępowania chirurgicznego biopsji węzła wartowniczego stało się przełomem w leczeniu BC, umożliwiając precyzyjną ocenę statusu węzłów chłonnych przy jednoczesnym zmniejszeniu liczby powikłań pooperacyjnych⁴. Jak się jednak okazało w późniejszych analizach, liczba działań niepożądanych po SLNB nadal pozostaje na poziomie, który można uznać za istotny i mający ewidentny wpływ na jakość życia (QoL – quality of life). Według różnych danych nawet 25% chorych po usunięciu SLN zgłasza⁵:

• przewlekłe dolegliwości bólowe
• zespół sznura pachowego
• zaburzenia funkcji
• obrzęk kończyny górnej.

Zarys historyczny

Idea SLNB liczy już ponad 60 lat i została po raz pierwszy opisana przez Goulda i wsp. w 1960 r. w kontekście raka przyusznic⁶. Określenie „węzeł wartowniczy” zostało użyte i wprowadzone do nomenklatury w 1977 r. przez Cabañasa w odniesieniu do raka prącia⁷. Doniesieniami, które umożliwiły szerokie wprowadzenie metody do praktyki klinicznej, były prace z 1992 r. Mortona i wsp. w zakresie czerniaka złośliwego oraz późniejsze (też z początku lat 90. XX w.) autorstwa Giuliana i wsp., a także Kraga i wsp. na temat raka piersi^8-10.