Diagnostyka interwencyjna w chorobach przewodu pokarmowego

prof. dr hab. n. med. Marek Woynarowski

Centrum Zdrowia Matki, Dziecka i Młodzieży w Warszawie

Adres do korespondencji: prof. dr hab. n. med. Marek Woynarowski

Centrum Zdrowia Matki, Dziecka i Młodzieży, ul. Polna 30B, 00-635 Warszawa

e-mail: marek.woynarowski@czmdm.pl

  • Przygotowanie dziecka do endoskopii: czy znieczulenie lub inna forma sedacji są konieczne?
  • Wskazania i przeciwwskazania do wykonania gastroskopii, kolonoskopii i ECPW u pacjentów pediatrycznych
  • Rekomendacje ESPGHAN dotyczące pobierania wycinków do badania patomorfologicznego


Endoskopia przewodu pokarmowego umożliwia ocenę górnego (gastroskopia) i dolnego (kolonoskopia) odcinka przewodu pokarmowego oraz dróg żółciowych i przewodu trzustkowego (endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna [ECPW – endoscopic retrograde cholangiopancreatography]). Technika ta jest obecnie standardowo stosowana w pediatrii. W czasie gastroskopii i kolonoskopii ocenia się wygląd błony śluzowej i anatomię oglądanych organów. W trakcie ECPW anatomię dróg żółciowych lub przewodu trzustkowego ocenia się na monitorze RTG. Standardowym elementem endoskopii u dzieci jest pobieranie wycinków do badania patomorfologicznego. Endoskopia umożliwia też interwencje terapeutyczne, które są przeprowadzane w ośrodkach endoskopii zabiegowej. Aktualne zalecenia dotyczące wykonywania endoskopii u dzieci opublikowało European Society for Paediatric Gastroenterology Hepatology and Nutrition (ESPGHAN) w 2017 roku.

Przygotowanie do endoskopii

Endoskopia jest badaniem inwazyjnym, niosącym za sobą obciążenia dla pacjenta i ryzyko powikłań. Złożoną strukturę oraz wyposażenie współczesnej pracowni endoskopowej przedstawiono na rycinie 1. W dużych ośrodkach endoskopowych, w których dziennie wykonuje się wiele badań, specyfika pracy sprawia, że lekarz endoskopista nie ma możliwości dokładnej analizy przebiegu choroby każdego pacjenta kierowanego na badanie i musi się opierać na danych dostarczonych przez lekarza zlecającego endoskopię. Z tych powodów każde skierowanie na badanie musi zawierać odpowiednie uzasadnienie, które umożliwi endoskopiście właściwe zaplanowanie i przeprowadzenie badania. Wymaga to współpracy między lekarzem kierującym na badanie a pracownią endoskopową oraz pracownią patomorfologiczną (ryc. 2). Jej brak może oznaczać, że badanie nie zostanie wykonane w sposób oczekiwany przez lekarza kierującego i nie odpowie na stawiane przez niego pytania lub zakończy się powikłaniem.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Przygotowanie do endoskopii

Gastroskopia

Gastroskopia ma ugruntowane miejsce w diagnostyce dolegliwości ze strony górnego odcinka przewodu pokarmowego, ale wydaje się, że jest nadużywana. Jako badanie [...]

Kolonoskopia

Badanie endoskopowe dolnego odcinka przewodu pokarmowego jest często wykonywane u dzieci. Kolonoskopia jest technicznie trudniejsza od gastroskopii i wymaga więcej czasu [...]

Endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna

ECPW u dzieci jest wykonywana znacznie rzadziej niż u dorosłych. Badanie to jest obecnie przeprowadzane głównie w celach terapeutycznych (tab. 3). [...]