W pierwszej części opracowania omówione zostały zaburzenia hormonalne związane z obecnością gruczolaków przysadki i innych guzów zlokalizowanych w okolicy podwzgórzowo-przysadkowej. Tematem drugiej części są powikłania endokrynologiczne związane z obecnością guzów ośrodkowego układu nerwowego (OUN) o lokalizacji pozaprzysadkowej, a przede wszystkim powikłania leczenia tych nowotworów. Przedstawione zostaną także zasady monitorowania pacjentów po zakończonym leczeniu chorób nowotworowych (CS – cancer survivors) i prowadzenia terapii stwierdzonych zaburzeń hormonalnych. Coraz większa przeżywalność dzieci i młodzieży z chorobami nowotworowymi (CCS – childhood cancer survivors) jest związana z koniecznością ich wieloletniej obserwacji oraz leczenia w przypadku wystąpienia przewlekłych powikłań zarówno samej choroby nowotworowej, jak i zastosowanej terapii.

Powikłania endokrynologiczne mogą być związane z lokalizacją guza i rozległością zabiegu operacyjnego, jak również z toksycznym działaniem leków stosowanych w chemioterapii oraz z konsekwencjami radioterapii, która wiąże się z największym ryzykiem endokrynopatii; dotyczą one różnych tkanek i narządów, niekiedy odległych od pierwotnej lokalizacji guza. Wprowadzenie nowoczesnych terapii celowanych stanowi ogromny postęp w leczeniu onkologicznym, ale wiąże się z ryzykiem kolejnych powikłań, przede wszystkim wynikających z ingerencji w funkcjonowanie układu immunologicznego. Część z tych powikłań jest obecna już w momencie rozpoznania nowotworu, kolejne ujawniają się w trakcie leczenia onkologicznego, inne mogą rozwijać się w ciągu kilku, a nawet kilkunastu lat po zakończeniu terapii.

Podstawowe zasady leczenia guzów OUN

Guzy przysadki

Wybór metody leczenia guza przysadki zależy od jego wielkości i czynności hormonalnej. Podstawę terapii guzów czynnych hormonalnie stanowi zabieg neurochirurgiczny, jedynie w przypadku guzów prolaktynowych stosuje się farmakoterapię z wykorzystani...

Leczenie zachowawcze guzów prolaktynowych, a także usunięcie mikrogruczolaków przysadki metodami mikrochirurgii pozwala w większości przypadków na odzyskanie prawidłowej funkcji przysadki, ale zawsze należy mieć na uwadze możliwość wystąpienia nie...