Zmiany na języku dziecka
Czerwone flagi, o których musi wiedzieć każdy pediatra

Jama ustna stanowi pierwszy odcinek przewodu pokarmowego i wraz z innymi elementami układu stomatognatycznego pełni szereg istotnych funkcji fizjologicznych. Odpowiada za pobieranie pokarmu, jego żucie, wstępne trawienie oraz połykanie. Odgrywa także kluczową rolę w artykulacji dźwięków, procesie oddychania oraz w wyrażaniu emocji.

Anatomicznie przestrzeń między wargami a policzkami z jednej strony oraz między zębami a dziąsłami z drugiej strony tworzy przedsionek jamy ustnej. Z kolei jama ustna właściwa – ograniczona podniebieniem twardym i miękkim, łukami podniebiennymi, dnem jamy ustnej oraz zębami i dziąsłami – niemal w całości wypełniona jest przez język¹.

Stan zdrowia jamy ustnej ma istotny wpływ na prawidłowe funkcjonowanie dalszych odcinków przewodu pokarmowego, a tym samym – na ogólny stan organizmu. Jednocześnie choroby ogólnoustrojowe mogą w różnym stopniu oddziaływać na kondycję jamy ustnej.

W tradycyjnej medycynie chińskiej ocena wyglądu języka stanowi jedno z podstawowych narzędzi diagnostycznych². Mimo znacznego postępu we współczesnej diagnostyce, obejmującej zaawansowane badania laboratoryjne i obrazowe, badanie kliniczne języka wciąż pozostaje podstawowym i niezwykle cennym elementem oceny stanu zdrowia pacjenta.

Budowa i funkcje języka

Język składa się z trzech części: nasady, trzonu i końca języka. Główną masę języka tworzą zależne od woli mięśnie szkieletowe zewnętrzne i wewnętrzne, które zapewniają mu sprężystość i elastyczność. Mięśnie pokryte są błoną śluzową z nabłonkiem wielowarstwowym płaskim i znajdującymi się w niej brodawkami języka. Powierzchnia grzbietowa języka wyścielona jest błoną śluzową specjalną, przystosowaną (dzięki różnego typu brodawkom) do funkcji czuciowej oraz mechanicznej i nie występuje w niej błona podśluzowa. Brodawki nitkowate mają charakter mechaniczny, ulegają ścieraniu, biorą aktywny udział w rozdrabnianiu kęsów pokarmowych. Brodawki grzybowate pokryte są cienkim, nierogowaciejącym nabłonkiem i występują w nich kubki smakowe. Brodawki okolone i liściaste są również brodawkami smakowymi. Powierzchnia brzuszna języka pokryta jest cienką, wyściełającą błoną śluzową z nabłonkiem nierogowaciejącym^1,3. Ta budowa wraz ze szczególnie bogatym unaczynieniem okolicy sprzyja szybkiemu wchłanianiu różnych substancji do krwiobiegu, co wykorzystywane jest do podawania podjęzykowo leków. Brzuszna część języka łączy się z dnem jamy ustnej przez wędzidełko, które jest utworzone przez fałd tkanki łącznej powięzi pokrytej błoną śluzową. Odpowiednia długość wędzidełka jest niezbędna do prawidłowej motoryki oraz pracy języka i wpływa m.in. na wymowę, położenie języka, pobieranie pokarmu oraz połykanie^4-6.