Wszawica to choroba pasożytnicza wywoływana przez wszy ludzkie. Mimo poprawy standardów higieny i zwiększenia świadomości zdrowotnej występowanie wszawicy pozostaje poważnym problemem zdrowia publicznego. Wyróżnia się trzy rodzaje wszawicy: głowową, łonową i odzieżową, wywoływane przez odpowiednio: wesz głowową (Pediculus capitis), wesz łonową (Pediculus pubis) i wesz odzieżową (Pediculus corporis). Wszy głowowe są najczęściej występującym gatunkiem z trzech wymienionych. Wszy odzieżowe są jedynym wektorem chorób bakteryjnych, w tym: gorączki okopowej, tyfusu epidemicznego i nawracającej gorączki. Z kolei w przypadku rozpoznania wszawicy łonowej zachodzi konieczność poszerzenia diagnostyki w kierunku innych chorób przenoszonych drogą płciową. Wszy łonowe i odzieżowe w przeciwieństwie do głowowych są zazwyczaj związane ze złymi warunkami higienicznymi, statusem społeczno-ekonomicznym i sytuacjami klęski żywiołowej.

W poniższym artykule scharakteryzowano wszawicę, skupiając się na praktycznym do niej podejściu w codziennej praktyce pediatrycznej.

Wszawica głowowa

Pediculus humanus capitis to powszechnie występujący pasożyt odpowiadający za wszawicę głowy. Wszy głowowe to małe, bezskrzydłe owady, o długości 2-4 mm i 6 nogach. Bytują na skórze głowy, która zapewnia im pożywienie, ciepło, ochronę i nawilżenie. Przenoszone są głównie podczas bliskiego kontaktu między ludźmi, najczęściej z włosami. Podobnie jak inne solenofagi wszy głowowe zaburzają mechanizmy hemostatyczne gospodarza poprzez działanie środków przeciwzakrzepowych i przeciwpłytkowych. Żywią się krwią kilka razy dziennie przez 3-15 min.

Po kopulacji samica może składać 5-6 jaj dziennie, przyczepiając je do włosów w pobliżu skóry głowy substancją cementową. Po 9-10 dniach z jaj (zwanych gnidami) wykluwają się nimfy, które następnie przechodzą wielokrotne linienie w ciągu kolejnych 9-15 dni, aby osiągnąć stadium dorosłych wszy głowowych. Wylęgnięte puste skorupki jaj pozostają na włosach, ale nie są źródłem zarażenia. Dorosła samica żyje około miesiąca i średnio składa około 300 jaj. Warto zauważyć, że larwy i dorosłe wszy głowowe mogą przeżyć zaledwie 1-2 dni z dala od ludzkiego żywiciela^1,2.

Epidemiologia

Mimo licznych starań podejmowanych w celu ograniczenia występowania wszawicy szacuje się, że problem ten dotyka około 19% dzieci w wieku szkolnym na całym świecie. Co istotne, uznaje się, że najbardziej narażone na zarażenie się wszawicą są dzieci...