Nawyki żywieniowe i zaburzenia odżywiania u osób z ASD

Zaburzenia ze spektrum autyzmu (ASD – autism spectrum disorder) należą do grupy zaburzeń neurorozwojowych i charakteryzują się trudnościami poznawczymi, społecznymi oraz behawioralnymi, które zazwyczaj pojawiają się we wczesnym dzieciństwie. Częstość występowania ASD w populacji ogólnej przekroczyła 1%, a w wieku rozwojowym jest szacowana na ok. 1 na 54 dzieci¹.

W badaniu przeprowadzonym w 2020 r. przez CDC (Centers for Disease Control and Prevention) w Stanach Zjednoczonych częstość występowania ASD wśród dzieci 8-letnich oszacowano na średnio 27,6%, co odpowiada 1 na 36 dzieci, przy czym występowanie wśród chłopców było 3,8 razy wyższe niż wśród dziewcząt^2,3.

W klasyfikacji diagnostycznej DSM-5, podobnie jak w ICD-11, wyróżniono dwa obszary osiowych objawów ASD: deficyty w obszarze komunikacji i interakcji społecznych oraz ograniczone, powtarzalne wzorce zachowań, zainteresowań i aktywności (stereotypie i rytuały). Objawy mogą ujawniać się w okresie wczesnego dzieciństwa, jednak w nowoczesnych klasyfikacjach diagnostycznych zrezygnowano z konkretnego kryterium wieku, ponieważ symptomy mogą być niezauważone do momentu, gdy oczekiwania społeczne przekroczą możliwości dziecka, lub bywają maskowane poprzez wyuczone strategie radzenia sobie z trudnościami. W klasyfikacjach DSM-5 i ICD-11 zwrócono uwagę na indywidualne możliwości i ograniczenia danej jednostki, wyróżniono trzy poziomy wsparcia wynikające ze stopnia nasilenia prezentowanych symptomów oraz uwarunkowanych nimi potrzeb. Poszczególne grupy pacjentów będzie można objąć zindywidualizowaną opieką na podstawie diagnozy funkcjonalnej, rozwoju intelektualnego oraz języka funkcjonalnego:

• I poziom: wymagający wsparcia – osoby wymagające pomocy w zakresie komunikacji i umiejętności społecznych oraz radzenia sobie w sytuacji zmiany
• II poziom: wymagający znacznego wsparcia – osoby wymagające znaczącej pomocy w wielu obszarach życia, co jest uwarunkowane istotnymi trudnościami w komunikacji społecznej oraz nasilonymi zachowaniami stereotypowymi, powtarzalnymi
• III poziom: wymagający bardzo znacznego wsparcia – osoby wymagające intensywnej pomocy praktycznie we wszystkich obszarach życia, co jest spowodowane szczególnie nasiloną sztywnością w zachowaniu, ekstremalnymi trudnościami w sytuacjach wymagających dostosowania się do zachodzących zmian oraz ciężkimi deficytami w werbalnych i niewerbalnych umiejętnościach społecznych i komunikacyjnych^1,3.