Guanfacyna jest lekiem o selektywnym agonistycznym powinowactwie do receptorów α₂-adrenergicznych (α_2A). W ośrodkowym układzie nerwowym receptory α_2A są zlokalizowane szczególnie licznie w obszarze kory przedczołowej, której dysfunkcja jest istotna w patogenezie zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD – attention deficit hyperactivity disorder). Kora przedczołowa odpowiada bowiem za funkcje wykonawcze, tj. uwagę, pamięć operacyjną, planowanie oraz organizację zadań i zachowania, hamowanie działania (czyli kontrolę reakcji impulsywnych), a także za reakcje emocjonalne i motywację. Pod względem anatomicznym kora przedczołowa stanowi część sieci neuronalnych najistotniejszych w kontekście objawów ADHD: sieci czołowo-ciemieniowej, czyli centralnej sieci wykonawczej (FCN – frontoparietal network/CEN – central executive network), sieci istotności (SN – salience network), sieci domyślnej (DMN – default mode network), brzusznej i grzbietowej sieci uwagowej (VAN – ventral attention network; DAN – dorsal attention network).

Mechanizm działania guanfacyny na receptory α_2A zlokalizowane postsynaptycznie na neuronach piramidowych w korze przedczołowej polega na aktywacji tych receptorów, a następnie hamowaniu cyklazy adenylowej, czego efektem jest spadek stężenia wewnątrzkomórkowego cyklicznego adenozynomonofosforanu. W następstwie powyższych procesów dochodzi do zamknięcia kanałów HCN (hyperpolarization-activated cyclic nucleotide-gated channels – kanały jonowe aktywowane hiperpolaryzacją i modulowane przez nukleotydy cykliczne), co prowadzi do wzmocnienia sygnału neuronalnego^1-4. Z kolei pod wpływem aktywacji presynaptycznych receptorów α_2A dochodzi do zmniejszenia uwalniania noradrenaliny i tłumienia nadmiernej aktywności noradrenergicznej w ośrodkowym układzie nerwowym⁴.

Opisane powyżej mechanizmy farmakodynamiczne decydują o korzystnym wpływie guanfacyny na objawy ADHD^5-7.

Wyniki najnowszej metaanalizy 12 randomizowanych, kontrolowanych badań (o łącznej liczbie 2653 uczestników) wykazały, że guanfacynę cechuje istotnie większa niż placebo skuteczność w leczeniu ADHD zarówno w terapii trwającej poniżej, jak i powyżej...

Ważnym aspektem związanym z leczeniem guanfacyną jest profil działań niepożądanych. Guanfacyna uchodzi za lek bezpieczny, co ma ścisły związek z jej niewielkim powinowactwem do receptorów α2B i α2C. Wyniki metaanalizy pokazują, że najczęściej w cz...