Pulmonologia

Ostra niewydolność oddechowa – tlenoterapia w zagrożeniu życia

Dr n. med. Agata Dutkowska

Prof. dr hab. med. Adam Antczak

Klinika Pulmonologii Ogólnej i Onkologicznej, UM w Łodzi

Adres do korespondencji: Dr Agata Dutkowska, Klinika Pulmonologii Ogólnej i Onkologicznej, Uniwersytet Medyczny w Łodzi, ul. Kopcińskiego 22, 90-153 Łódź

Ocena ciśnienia parcjalnego tlenu we krwi lub co najmniej saturacji hemoglobiny tlenem należy do pierwszych czynności opieki nad pacjentem w stanie zagrożenia życia. W pierwszym etapie każdego przypadku resuscytacji działania medyczne powinny być ukierunkowane na ocenę podstawowych funkcji życiowych.

Do pierwszych interwencji u pacjenta w stanie zagrożenia życia należą:

  • ocena ABC (airway/breathing/circulation),
  • ocena funkcji życiowych,
  • ocena gazometryczna organizmu.

Idea oceny gazometrycznej pacjenta może powstać już na etapie wykonania prostego badania podmiotowego i przedmiotowego. Odchylenia od normy, jakie powinny skłaniać lekarza do oceny stopnia natlenowania organizmu, przedstawia tabela 1.

Tlenoterapię stosuje się w ostrej i przewlekłej niewydolności oddechowej. Bezwzględnym wskazaniem do jej stosowania w stanach ostrych jest wysycenie tlenem hemoglobiny krwi tętniczej (SaO2) < 92 proc. Wyjątek stanowi rozpoznane lub podejrzewane zaostrzenie przewlekłej niewydolności oddechowej.

Niewydolność oddechowa

Niewydolność oddechowa to ogólny termin odnoszący się do utraty zdolności organizmu do przyswajania tlenu i transportowania go do płuc i krwi włośniczkowej, eliminacji dwutlenku węgla z krwi lub obu tych zjawisk. Zaburzenia czynności układu oddechowego upośledzają wymianę gazową w płucach i prowadzą do hipoksemii – obniżenia we krwi tętniczej ciśnienia parcjalnego tlenu (pO2) < 70 mmHg aż do niewydolności oddechowej pO2 < 60 mmHg lub do hiperkapnii – wzrostu ciśnienia parcjalnego dwutlenku węgla (pCO2) > 45 mmHg. Mechanizmy leżące u podstaw tych problemów są zróżnicowane i obejmują zaburzenia metaboliczne, obwodowe oraz ośrodkowe zaburzenia neurologiczne z dróg wstępujących i zstępujących pnia mózgu, zaburzenia z rejonu ściany klatki piersiowej, pęcherzyków płucnych, dróg oddechowych oraz przepływu krwi w płucach.[2]

Podczas stwierdzenia niewydolności oddechowej diagnoza i interwencja z decyzją o suplementacji tlenu powinny odbywać się jednocześnie.

Oglądanie i osłuchiwanie pacjenta może zapewnić wystarczające informacje do zainicjowania terapii, jednakże wiedza na temat czasu pojawienia się objawów i jego trybu (nagły początek, powolne narastanie) może dostarczyć ważnych danych ułatwiających diagnozę. Niniejszy artykuł poświęcony jest przede wszystkim postępowaniu w ostrej niewydolności oddechowej – rozwijającej się nagle i potencjalnie odwracalnej.

Rozpoznanie ostrej niewydolności oddechowej

Zespół ostrej niewydolności oddechowej (ang. acute respiratory distress syndrome – ARDS) to ostra niewydolność oddechowa spełniająca następujące kryteria:

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Leczenie i postępowanie w ostrej niewydolności oddechowej

Do podstawowych czynności leczenia ARDS należą:

DOMOWE LECZENIE TLENEM

Domowe leczenie tlenem (DLT) obejmuje tlenoterapię przewlekłą (TP) i inne metody stosowania tlenu w warunkach domowych, np. tlenoterapię paliatywną u chorych [...]