Temat numeru
Gdy seryjny zabójca zatruwa życie. Algorytm postępowania w podejrzeniu zatrucia tlenkiem węgla
prof. dr hab. n. med. Natalia Pawlas
- Sezon jesienno-zimowy sprzyja zatruciom tlenkiem węgla (CO). Pierwsza pomoc osobie z podejrzeniem zatrucia polega na wyprowadzeniu jej z zanieczyszczonego pomieszczenia oraz podaniu tlenu (O2) z przepływem 12-15 l/min. U większości poszkodowanych rokowanie jest dobre. Niemniej pojawiają się powikłania w postaci zaburzeń pamięci i neurologicznych bądź nawet zgonu. W niniejszym artykule zostały opisane dwa powikłane przypadki – w jednym doszło do przetrwałych zaburzeń poznawczych, w drugim zaś do śmierci ratowanej pacjentki. Intencją autorki było zwrócenie uwagi, że czasami 15 minut pod prysznicem może mieć znaczny wpływ na dalsze życie. A przecież istnieją skuteczne możliwości zapobiegania tym tragediom
Przypadek 1
Kobieta, lat 42, dotychczas przewlekle nieleczona, została przyjęta na oddział toksykologii z powodu ostrego przypadkowego zatrucia tlenkiem węgla, którego źródłem były spaliny z pieca gazowego w łazience. Czas ekspozycji na toksyczne działanie gazu był nieznany. Pacjentkę znaleziono w łazience – była w ograniczonym kontakcie, podczas interwencji zespołu ratownictwa medycznego (ZRM) bez kontaktu logicznego; w skali Glasgow (GCS – Glasgow Coma Scale) 9 pkt, poza tym szarpiąca się, niespełniająca poleceń. W wynikach gazometrii krwi tętniczej stężenie hemoglobiny tlenkowęglowej (karboksyhemoglobiny [HbCO]) wyniosło 33,8% – wysokie wartości HbCO zadecydowały o tym, że pacjentkę zakwalifikowano do leczenia na oddziale toksykologii.
W chwili przyjęcia chora była już przytomna, podsypiająca, okresowo pobudzona, niewspółpracująca z personelem. Poza tym wydolna krążeniowo i oddechowo, z miarową akcją serca 84/min i ciśnieniem tętniczym 105/75 mmHg; osłuchowo nad polami płucnymi szmer pęcherzykowy prawidłowy, saturacja 97%. Nie stwierdzono objawów oponowych, źrenice szerokie, reagujące na światło. W leczeniu zastosowano 90-minutowy seans hiperbarii tlenowej przy ciśnieniu 2,5 atmosfery, uzyskując częściową poprawę stanu pacjentki. W badaniach laboratoryjnych zaobserwowano cechy toksycznego uszkodzenia mięśnia sercowego. U chorej utrzymywały się zaburzenia pamięci świeżej. W obrazie tomografii komputerowej (TK) głowy w mózgowiu stwierdzono zmiany w lokalizacji gałek bladych o obrazie typowym dla zatrucia CO. Konsultujący psycholog stwierdził u badanej głębokie deficyty poznawcze w wyniku przebytego zatrucia.
Po zakończeniu leczenia szpitalnego pacjentka w stanie stabilnym została wypisana do domu z zaleceniem rehabilitacji funkcji poznawczych.