Neurologia

Piorunujący ból głowy, czyli niebezpieczna – zwłaszcza dla kobiet – zakrzepica naczyń żylnych mózgu

lek. Jakub Polak1

1Szpital Uniwersytecki w Krakowie

prof. dr hab. n. med. Tadeusz J. Popiela2

2Katedra Radiologii, Collegium Medicum – Uniwersytet Jagielloński w Krakowie

Adres do korespondencji:

lek. Jakub Polak

Szpital Uniwersytecki w Krakowie

ul. Macieja Jakubowskiego 2, 30-688 Kraków

e-mail: jakpolak@su.krakow.pl

  • Zakrzepica naczyń żylnych mózgu (CVT – cerebral venous thrombosis) to rzadka postać udaru mózgu, szczególnie istotna u młodych kobiet. Ze względu na niespecyficzne objawy stanowi duże wyzwanie diagnostyczne, a szybka i trafna diagnostyka obrazowa ma kluczowe znaczenie dla dalszego postępowania. W artykule przedstawiono dwa przypadki kliniczne – skutecznie diagnozowane i leczone z wykorzystaniem nowoczesnych metod, w tym trombektomii mechanicznej

Przypadek 1

Kobieta, lat 27, została przyjęta na szpitalny oddział ratunkowy (SOR) z powodu nagłych zaburzeń mowy o typie afazji, niedowładu kończyn prawych oraz napadu padaczkowego uogólnionego toniczno-klonicznego. Wcześniej przewlekle stosowała hormonoterapię z powodu endometriozy. Na kilka dni przed przyjęciem na SOR nasiliły się u niej bóle głowy, które nie ustępowały mimo stosowania leków przeciwbólowych.

W ramach SOR przeprowadzono przeglądową tomografię komputerową (TK) mózgu i angiografię metodą TK (angio-TK) z fazą żylną (ryc. 1). Rozpoznano zakrzepicę żył korowych w obrębie płata ciemieniowego i skroniowego lewej półkuli mózgu oraz zakrzepicę zatok: strzałkowej górnej, poprzecznych i zatoki esowatej po stronie prawej. Do leczenia włączono heparynę drobnocząsteczkową (LMWH – low-molecular-weight heparin) w dawce terapeutycznej oraz preparat przeciwpadaczkowy – lewetyracetam. W godzinach wieczornych pierwszej doby hospitalizacji ponownie wystąpił przemijający epizod afatycznych zaburzeń mowy oraz dyskretnego niedowładu prawostronnego. Przeprowadzono kolejne badania obrazowe głowy – TK i angio-TK, oraz dodatkowo rezonans magnetyczny (MR) głowy (ryc. 2). Z uwagi na nasilający się charakter objawów konsylium (w składzie neurolog i radiolog interwencyjny) zakwalifikowało pacjentkę do trombektomii mechanicznej.

W kolejnych dobach od zabiegu obserwowano okresowo nawracające, kilkunastominutowe epizody afatycznych zaburzeń mowy z dyskretnym niedowładem prawej kończyny górnej i parestezjami okolicy kąta ust po prawej stronie, które systematycznie ustępowały. Pacjentka została wypisana do domu w dziewiętnastej dobie hospitalizacji bez deficytów neurologicznych.

Jakie były dalsze losy pacjentki?

Po 3 miesiącach od zabiegu trombektomii chora zgłosiła się do kontroli klinicznej. Czuła się dobrze, nie zgłaszała niepokojących dolegliwości neurologicznych; przyznała, że sporadycznie odczuwa niewielki ból głowy.

Przypadek 2

Kobieta, lat 27, została przyjęta na SOR z powodu nasilonego bólu oraz zawrotów głowy, nudności i wymiotów. Ból głowy był obecny od kilku dni, nasilał się w godzinach wieczornych, a tuż przed przyjęciem na SOR wybudził pacjentkę w nocy. Miały t...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Patofizjologia

Zakrzepica naczyń żylnych mózgu jest rzadką formą udaru mózgu (ok. 0,5-1% wszystkich udarów mózgu). Częściej dotyka osoby

Objawy

Objawy wynikają ze zwiększonego ciśnienia śródczaszkowego (ICP – intracranial pressure) lub ogniskowego uszkodzenia tkanek mózgu. W większości są niespecyficzne – od [...]

Czynniki ryzyka

U większości chorych z CVT stwierdzanych jest jeden lub kilka czynników ryzyka. Najważniejsze z nich to antykoncepcja doustna/leczenie hormonalne, zwłaszcza oparte [...]

Rozpoznanie

Prawidłowe rozpoznanie wymaga szybkiej diagnostyki obrazowej. Tomografia komputerowa głowy bez kontrastu jest zazwyczaj pierwszą linią obrazowania. Przeglądowe badanie w części przypadków [...]

Leczenie

Leczenie powinno być rozpoczęte bezzwłocznie po rozpoznaniu CVT. Podstawą jest terapia przeciwzakrzepowa, z jednoczesnym poszukiwaniem i leczeniem możliwych przyczyn zakrzepicy (m. [...]

Rokowanie

Zdecydowana większość chorych (80-90%) osiąga funkcjonalną niezależność (wynik w modyfikowanej skali Rankina 0-2)9. U wielu z nich jednak występują zaburzenia kognitywne [...]

Podsumowanie

Zakrzepica naczyń żylnych mózgu jest rzadkim typem udaru mózgu, istotnym przede wszystkim w młodszych grupach wiekowych. Rozpoznanie jest utrudnione ze względu [...]

Do góry