Neurologia

Zasady postępowania w ostrej fazie udaru krwotocznego

lek. Rami Yuser1

dr n. med. Jacek Szypenbejl2

Julia Nakoneczna1

Konrad Duszyński1

dr n. med. Justyna Fercho2,3

prof. dr hab. n. med. Mariusz Siemiński2

1Koło Naukowe Neurotraumatologii, Katedra i Klinika Medycyny Ratunkowej, Gdański Uniwersytet Medyczny

2Katedra i Klinika Medycyny Ratunkowej, Gdański Uniwersytet Medyczny

3Klinika Neurochirurgii, 10 Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką w Bydgoszczy

Adres do korespondencji:

dr n. med. Justyna Fercho

Katedra i Klinika Medycyny Ratunkowej, Gdański Uniwersytet Medyczny

ul. Mariana Smoluchowskiego 17, 80-214 Gdańsk

e-mail: jfercho@uck.gda.pl

  • Krwotok śródmózgowy (ICH – intracerebral hemorrhage) jest chorobą obarczoną bardzo wysoką śmiertelnością. Ta świadomość może niestety prowadzić do terapeutycznego nihilizmu skutkującego gorszym rokowaniem. Rozpoczynając opiekę nad pacjentem z podejrzeniem i rozpoznaniem ICH, należy pamiętać, że lekarz dysponuje licznymi opcjami terapeutycznymi poprawiającymi rokowanie. Autorzy niniejszego artykułu opisali te możliwe metody

Opis przypadku

Mężczyzna, lat 68, dotychczas samodzielnie funkcjonujący, został skierowany na szpitalny oddział ratunkowy (SOR) przez zespół ratownictwa medycznego (ZRM) z powodu silnego bólu głowy, wymiotów i osłabienia siły mięśniowej lewych kończyn. Podczas triażu na SOR odnotowano ilościowe zaburzenia świadomości (w Glasgow Coma Scale [GCS] 9), wysokie wartości ciśnienia tętniczego ([BP – blood pressure] 240/110 mmHg), niemiarową akcję serca (120/min). Pacjentowi nadano priorytet natychmiastowy i przekazano pod opiekę specjalisty medycyny ratunkowej.

W badaniu fizykalnym stwierdzono częściowo niedrożne z powodu zalegających wymiocin górne drogi oddechowe, nasilające się zaburzenia świadomości, lewostronny niedowład połowiczy, obniżenie lewego kącika ust. Drogi oddechowe oczyszczono ssakiem, podjęto decyzję o intubacji w protokole szybkiej intubacji sekwencyjnej (RSI – rapid sequence intubation). Po zabezpieczeniu dróg oddechowych rozpoczęto wentylację mechaniczną (ciśnienie końcowo-wydechowe [PEEP – positive end expiratory pressure] 7 cm H2O; 7 ml/kg m.c, częstość oddechów [RR – respiratory rate] 12/min). Ze względu na wysokie BP podano dożylnie 20 mg urapidylu. W ocenie neurologicznej stwierdzono zespół piramidowy pod postacią niedowładu połowiczego lewostronnego z ośrodkowym niedowładem nerwu twarzowego lewego. W elektrokardiogramie (EKG) uwidoczniono migotanie przedsionków z akcją komór 122/min.

W wywiadzie od przybyłej rodziny ustalono, że złe samopoczucie pacjenta rozpoczęło się 45 minut przed przyjęciem na SOR; chory był obciążony napadowym migotaniem przedsionków i nadciśnieniem tętniczym (AH – arterial hypertension), przewlekle przyjmował warfarynę – w dniu przyjęcia na SOR zażył w godzinach porannych 5 mg leku.

Zlecono badania laboratoryjne, w tym ocenę czasów krzepnięcia, oraz tomografię komputerową (TK) głowy. W badaniu natywnym uwidoczniono ognisko krwotoczne w strukturach głębokich prawej półkuli mózgu o objętości blisko 35 ml, bez przebicia do układu komorowego. Rozpoznano krwotok śródmózgowy wtórny do AH u pacjenta na przewlekłej terapii antykoagulacyjnej. W badaniach laboratoryjnych zwrócono uwagę na istotne wydłużenie czasów krzepnięcia i podwyższone wartości znormalizowanego współczynnika czasu protrombinowego ([INR – international normalized ratio] 2,2).

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Definicja, etiologia i epidemiologia

Udar mózgu jest definiowany jako zespół nieprzemijają-cych objawów neurologicznych związanych ze śmiercią komórek nerwowych ośrodkowego układu nerwowego (OUN), wywołanych zaburzeniem w [...]

Przyczyny krwotoku śródmózgowego

Głównymi pierwotnymi przyczynami ICH są3:

Obraz kliniczny

Objawy ICH różnią się w zależności od lokalizacji i wielkości krwawienia. Do najczęstszych należą19:

Postępowanie wstępne

Krwotok śródmózgowy, jak wspomniano na wstępie, jest obarczony wysokim ryzykiem zgonu. Z tego względu od momentu wysunięcia podejrzenia tej choroby należy [...]

Badanie podmiotowe i przedmiotowe

Równolegle do oceny schematem ABCD i ewentualnego wdrażania krytycznych interwencji należy uzyskać niezbędne informacje kliniczne na temat pacjenta.

Diagnostyka obrazowa

Podstawowym badaniem pozwalającym na rozpoznanie krwotoku śródmózgowego jest TK głowy bez kontrastu. Eksperci z ESO sugerują, by u dorosłych z samoistnym [...]

Podsumowanie

Krwotok śródmózgowy jest chorobą obarczoną bardzo wysoką śmiertelnością. Ta świadomość może niestety prowadzić do terapeutycznego nihilizmu skutkującego gorszym rokowaniem. Rozpoczynając opiekę [...]

Do góry