Anestezjologia
Hipertermia złośliwa – rzadkie powikłanie z poważnymi konsekwencjami
dr hab. n. med. Janusz Trzebicki
lek. Martyna Dzwoniarska
- Niniejszy artykuł został poświęcony tematyce związanej z hipertermią złośliwą (MH – malignant hyperthermia), która jest bardzo rzadkim, ale ciężkim powikłaniem ogólnoustrojowym o podłożu farmakogenetycznym mogącym wystąpić podczas znieczulenia. Dotyczy chorych z mutacjami genów kodujących receptory, które odpowiadają za metabolizm jonów wapnia w mięśniach szkieletowych. Hipertermia złośliwa jest wyzwalana przez wziewne anestetyki halogenowe i/lub depolaryzujące środki zwiotczające. Późno rozpoznana i nieprawidłowo leczona prowadzi do ciężkich zaburzeń ogólnoustrojowych, a w skrajnych przypadkach do zgonu
Hipertermia złośliwa jest ciężką reakcją hipermetaboliczną wywoływaną przez halogenowe anestetyki wziewne oraz sukcynylocholinę u podatnych genetycznie pacjentów. Charakteryzuje się najczęściej szybko narastającymi objawami, takimi jak tachykardia, zaburzenia rytmu serca, hiperkapnia, wzrost temperatury ciała, sztywność mięśni, rabdomioliza i uszkodzenie czynności nerek, co prowadzi do zaburzeń ogolnoustrojowych, a w skrajnych przypadkach do zgonu. Podstawowym postępowaniem jest podanie dantrolenu oraz aktywne chłodzenie i hiperwentylacja. Warunkiem skutecznej terapii jest szybkie rozpoznanie i bezzwłoczne podjęcie ukierunkowanego leczenia. Podejrzenie wystąpienia MH ma istotne konsekwencje dla przyszłych ekspozycji na znieczulenie zarówno u pacjenta, jak i jego rodziny. Wszystkie podejrzewane reakcje powinny być dalej diagnozowane przy wykorzystaniu badań genetycznych oraz z zastosowaniem testu kurczliwości mięśnia.
Opis przypadku
Kobieta, lat 33, została przyjęta do szpitala w celu chirurgicznego leczenia endometriozy w asyście robota da Vinci. Chora z wieloletnim wywiadem depresji leczonej sertraliną; przyjmowała też progestagen w terapii endometriozy. W przeszłości 3-krotnie poddawana znieczuleniu ogólnemu. Po konsultacji anestezjologicznej stan ogólny pacjentki zakwalifikowano do II stopnia w skali American Society of Anesthesiologists (ASA) i znieczulenia ogólnego.
Do indukcji znieczulenia ogólnego zastosowano propofol, fentanyl i rokuronium. Po intubacji znieczulenie podtrzymywano sewofluranem, fentanylem i rokuronium. Monitorowano parametry życiowe operowanej. Początkowy przebieg znieczulenia nie odbiegał od typowego.
Po blisko 4 godzinach zaobserwowano stopniowy wzrost końcowowydechowego stężenia dwutlenku węgla (EtCO2), który utrzymywał się mimo zwiększania wentylacji minutowej. Po 5 godzinach stwierdzono dalszy wzrost EtCO2 – do 60 mmHg, a także narastającą ...
