Anestezjologia

Wyzwanie dla SOR, czyli ciężarna z dusznością i kołataniem serca w stanie zagrożenia życia

dr n. med. Eliza Kozyra-Pydyś

Zakład Kardiologii, Instytut Matki i Dziecka w Warszawie

Adres do korespondencji:

dr n. med. Eliza Kozyra-Pydyś

Zakład Kardiologii, Instytut Matki i Dziecka w Warszawie

ul. Kasprzaka 17A, 01-211 Warszawa

e-mail: eliza.kozyra@gmail.com

  •  W niniejszym artykule zwrócono uwagę na wyzwanie, jakim może się okazać właściwa diagnostyka ciężarnej, która trafia na szpitalny oddział ratunkowy (SOR) z dusznością, tachykardią lub hipotonią. Problematykę zobrazowano przypadkiem 32-letniej pacjentki

Opis przypadku

Kobieta, lat 32, została przywieziona przez zespół ratownictwa medycznego (ZRM) na SOR w 28 tygodniu ciąży z powodu trwających od blisko 3 godzin narastającej duszności spoczynkowej i kołatania serca. W systemie triażu jej przypadek otrzymał kod C2P1. Pacjentka zgłaszała ponadto uczucie niepokoju i osłabienie. W wywiadzie nie stwierdzono istotnych chorób przewlekłych; występowały natomiast żylaki kończyn dolnych i sromu. W przeszłości miała jedno poronienie w 10 tygodniu ciąży. Aktualna ciąża do tej pory przebiegała prawidłowo. Na 2 dni przed zgłoszeniem kobieta ograniczała aktywność fizyczną z powodu objawów infekcji górnych dróg oddechowych. Nie zgłaszała bólu kończyn dolnych ani krwawienia z dróg rodnych.

W badaniu wg schematu ABCDE (akronim od: A – airway [drogi oddechowe], B – breathing [oddychanie – ocena oddechu], C – circulation [krążenie – i ocena koloru skóry], D – disability [niemoc – ocena zaburzeń świadomości], E – exposure [ekspozycja pacjenta]) stwierdzono drożne drogi oddechowe, częstość oddechów (RR – respiratory rate) 25/min, saturację (SpO2) 93% na powietrzu atmosferycznym, częstość pracy serca (HR – heart rate) 118/min oraz ciśnienie tętnicze (BP – blood pressure) 98/60 mmHg (średnie ciśnienie tętnicze [MAP – mean arterial pressure] 65 mmHg). Pacjentka była przytomna, w logicznym kontakcie (w Glasgow Coma Scale [GCS] 15 pkt), niemniej wyraźnie niespokojna. Skóra była blada i chłodna, z wydłużonym czasem powrotu kapilarnego do mniej więcej 3 s. W pozycji leżącej na plecach obserwowano pogorszenie parametrów hemodynamicznych, z przejściowym spadkiem BP do 88/55 mmHg, które częściowo ustępowało po ułożeniu jej w pozycji lewobocznej. Osłuchowo nad polami płucnymi nie stwierdzano nieprawidłowości (cech zastoju w krążeniu płucnym) ani innych nieprawidłowych zjawisk osłuchowych.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Dyskusja

Ciężarna zgłaszająca się na SOR z dusznością, tachykardią lub hipotonią stanowi szczególne wyzwanie diagnostyczne. Fizjologiczne zmiany adaptacyjne układu krążenia w ciąży [...]

Fizjologiczne zmiany hemodynamiczne w ciąży – klucz do interpretacji parametrów

Już od I trymestru ciąży dochodzi do istotnych zmian w układzie krążenia. Następują:

Duszność u ciężarnej – objaw fizjologiczny czy stan nagły?

Duszność zgłasza nawet 60-70% ciężarnych i często ma ona charakter fizjologiczny (hiperwentylacja progesteronowa). Niemniej w ramach SOR zawsze trzeba wykluczyć przyczyny [...]

Tachykardia – kiedy jest alarmowa?

Tachykardia w ciąży bywa fizjologiczna, ale jej niepokojącymi cechami są:

Hipotonia – późny objaw dekompensacji

U ciężarnych hipotonia jest objawem późnym, ponieważ zwiększona objętość krwi maskuje wczesne stadia wstrząsu.

Ocena parametrów hemodynamicznych – podejście praktyczne na szpitalnym oddziale ratunkowym

Ocenie należy poddać następujące parametry:

Kluczowe czerwone flagi dotyczące ciężarnej na szpitalnym oddziale ratunkowym

Objawami sugerującymi stan bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ciężarnej, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej, są:

Jak do tego doszło?

Złotą zasadą szpitalnego oddziału ratunkowego jest motto: w ciąży pozornie prawidłowe parametry nie wykluczają wstrząsu – liczy się trend i kontekst [...]

Jakie były dalsze losy pacjentki?

Po potwierdzeniu rozpoznania pacjentkę przekazano na oddział intensywnego nadzoru, gdzie kontynuowano leczenie przeciwkrzepliwe. Stan hemodynamiczny uległ stopniowej stabilizacji, a objawy duszności [...]

Podsumowanie

U ciężarnych pozornie prawidłowe parametry życiowe nie wykluczają wstrząsu. Tachykardia i hipoksemia są często pierwszymi objawami stanu zagrożenia życia ciężarnej. Hipotonia [...]
Do góry