Chirurgia

Gdy ból brzucha to nie wymówka, czyli ostre choroby jelit

dr n. med. Piotr Zarzycki
prof. dr hab. n. med. Piotr Major

II Katedra Chirurgii Ogólnej, Collegium Medicum – Uniwersytet Jagielloński w Krakowie

Klinika Chirurgii Ogólnej, Onkologicznej, Metabolicznej i Stanów Nagłych, Szpital Uniwersytecki w Krakowie

Adres do korespondencji:

dr n. med. Piotr Zarzycki

Klinika Chirurgii Ogólnej, Onkologicznej, Metabolicznej i Stanów Nagłych, Szpital Uniwersytecki w Krakowie

ul. Macieja Jakubowskiego 2, 30-688 Kraków

e-mail: piotr.zarzycki23@gmail.com

  • Ostre choroby jelit stanowią jedno z największych wyzwań w chirurgii ratunkowej – wymagają szybkiej diagnostyki i zdecydowanych decyzji terapeutycznych. W artykule przedstawiono kluczowe aspekty postępowania w perforacjach przewodu pokarmowego, ostrym niedokrwieniu jelit (AMI – acute mesenteric ischemia) oraz zespole Ogilviego. Tematykę zilustrowano przypadkami klinicznymi. Autorzy połączyli aktualne wytyczne z praktycznym podejściem do leczenia chorych w stanach zagrożenia życia

Przypadek 1

Mężczyzna, lat 52, został przyjęty na oddział chirurgiczny z powodu silnego bólu w śródbrzuszu, promieniującego do podbrzusza. Dolegliwości utrzymywały się od 2 dni, z nasileniem objawów w ciągu ostatnich kilku godzin. Dodatkowo występowały wymioty treścią pokarmową. W wywiadzie stwierdzono zespół uzależnienia alkoholowego (ZUA) – pacjent pozostawał w ciągu alkoholowym od kilku miesięcy.

W badaniu fizykalnym brzuch był twardy, deskowaty, z dodatnimi objawami otrzewnowymi. W przeglądowym badaniu radiologicznym (RTG) jamy brzusznej w pozycji stojącej uwidoczniono obecność wolnego gazu pod kopułami przepony (ryc. 1). Chorego zakwalifikowano do pilnego zabiegu chirurgicznego z dostępu laparoskopowego. Śródoperacyjnie stwierdzono obecność ropnego płynu w jamie otrzewnej oraz otwór perforacyjny na przedniej ścianie opuszki dwunastnicy o średnicy ok. 15 mm. Otwór perforacyjny zaopatrzono dwuwarstwowym zeszyciem (pierwsza warstwa – szew typu Z, wchłanialny szew multifilamentowy 3-0; druga – szew ciągły, pogrążający 3-0). Następnie przeprowadzono obfite płukanie jamy otrzewnej z pozostawieniem drenów. W trakcie hospitalizacji pacjent został poddany antybiotykoterapii dożylnej, otrzymywał ponadto leki przeciwbólowe oraz inhibitor pompy protonowej ([PPI – proton pump inhibitor] początkowo w ciągłym wlewie, następnie w dawkach podzielonych).

Mężczyznę wypisano do domu w piątej dobie pooperacyjnej w stanie ogólnym dobrym.

Przypadek 2

Mężczyzna, lat 71, został przyjęty na oddział chirurgiczny z powodu silnych dolegliwości bólowych brzucha (głównie w podbrzuszu) oraz gorączki (do 39°C). Dodatkowo zgłaszał zaparcia. W wywiadzie stwierdzono cukrzycę typu 2, polineuropatię cukrzycową, nadciśnienie tętnicze oraz stan po operacji zaćmy.

W badaniu fizykalnym brzuch wzdęty, żywo bolesny w podbrzuszu, z dodatnimi objawami otrzewnowymi. W badaniach laboratoryjnych stwierdzono podwyższone stężenie białka C-reaktywnego ([CRP – C-reactive protein] 120 mg/l), leukocytozę ([WBC – white bl...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Co należy wiedzieć o perforacji przewodu pokarmowego?

Perforacja przewodu pokarmowego jest przerwaniem ciągłości ściany przewodu pokarmowego z przedostawaniem się gazu, treści jelitowej lub kałowej poza jego światło. Następstwem [...]

Co warto wiedzieć o niedokrwieniu jelit

Niedokrwienie jelit jest następstwem zmniejszonego dopływu krwi do jelit prowadzącym do uszkodzenia na poziomie komórkowym. Brak odpowiedniego leczenia może skutkować martwicą [...]

Co to jest zespół Ogilviego

Ostra pseudoniedrożność jelita grubego, określana jako zespół Ogilviego, jest schorzeniem charakteryzującym się ostrym poszerzeniem jelita grubego przy braku anatomicznej przeszkody utrudniającej [...]

Podsumowanie

Perforacja przewodu pokarmowego oraz ostre niedokrwienie jelit stanowią stany bezpośredniego zagrożenia życia, które wymagają szybkiej diagnostyki, a także pilnej interwencji chirurgicznej. [...]

Do góry