Program edukacyjny

Zapobieganie próchnicy wczesnego dzieciństwa


Dr n. med. Joanna Słowik

Pracownia Stomatologii Dziecięcej
Instytut Stomatologii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego

Programy profilaktyczne uwzględniające prawidłowe nawyki żywieniowe wyuczone w domu rodzinnym skutecznie przeciwdziałają tej chorobie

Próchnica zębów jest wieloczynnikową chorobą spowodowaną wzajemnym oddziaływaniem czynników środowiskowych, behawioralnych oraz genetycznych.[1] Jednym z nich jest obecność bakterii próchnicowych w jamie ustnej. Bakterie powodujące to schorzenie mają zdolność wytwarzania kwasów, a te z kolei demineralizują twardą tkankę zęba. Wśród wielu bakterii Streptococcus mutans (SM) uważany jest za najbardziej agresywny i zjadliwy mikroorganizm sprzyjający rozwojowi próchnicy zębów.

Kolonizacja bakteriami jamy ustnej została opisana w publikacjach Wana i wsp. – w badaniach obserwowano ten proces u dzieci od okresu niemowlęctwa do 2. r.ż. Stwierdzono, że pierwsze zasiedlenie bakteriami jamy ustnej dziecka następuje w wieku trzech miesięcy, a u połowy dzieci proces ten ma miejsce przed ukończeniem 6. m.ż. Zasiedlenie bakteriami próchnicowymi następuje u dzieci dwuletnich aż w 84 proc. przypadków.[2-4] Loesche w swoim doniesieniu stwierdził, że plan leczenia próchnicy u dziecka, bazujący na ocenie kolonizacji bakterii Streptococcus mutans, może wpływać na ograniczenie występowania procesu próchnicowego.[5]

Próchnica zębów jest postrzegana jako choroba transmisyjna, która łatwo przenosi się pomiędzy ludźmi drogą pośrednią i bezpośrednią. Raport Amerykańskiego Instytutu Zdrowia donosi, że jest ona najczęściej występującą w dzieciństwie chorobą przewlekłą w Stanach Zjednoczonych.[6]

Zakażenie jamy ustnej dziecka po urodzeniu następuje bakteriami próchnicowymi przenoszonymi z jamy ustnej matki i najbliższych członków rodziny. Potwierdzono ten fakt w badaniach Daveya i Rogersa z 1984 roku oraz Berkowitza i Jonesa z roku 1985,[7,8] a także w badaniu Kohlera i wsp., w którym stwierdzono, że ilość bakterii w jamie ustnej dziecka koreluje z ilością bakterii w jamie ustnej matki.[9]

Etapy profilaktyki

Chorobie próchnicowej występującej u dziecka można zapobiegać dzięki prawidłowej opiece stomatologicznej nad matką w okresie ciąży.[10] Kolejnym etapem profilaktyki jest eliminacja bakterii z jamy ustnej matki w okresie tuż po urodzeniu dziecka i ...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Rola opiekunów dziecka

W ostatnich latach ocenia się również wiedzę matek na temat profilaktyki próchnicy u małych dzieci. W badaniu Hallas i wsp. stwierdzono, [...]