Endodoncja

Prawidłowy dostęp do komory zęba i lokalizacja ujść kanałów

Lek. dent. Tomasz Olek

Katedra i Zakład Stomatologii Zachowawczej z Endodoncją, Wydział Lekarsko-Dentystyczny w Zabrzu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Kierownik: prof. dr hab. med. Marta Tanasiewicz,

Studium Doktoranckie, Wydział Lekarsko-Dentystyczny w Zabrzu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Kierownik: prof. dr hab. med. Ewa Żukowska-Szczechowska

Pominięcie kanału korzeniowego jest obok nieprawidłowej obturacji jedną z głównych przyczyn niepowodzenia leczenia endodontycznego

Głównym celem wszystkich działań stomatologicznych jest jak najdłuższe zachowanie zębów bez objawów bólowych oraz bez szkody dla zdrowia pacjenta. W całej stomatologii endodoncja jest jedną z najtrudniejszych dziedzin, która wymaga od lekarza dużo doświadczenia, precyzji, nowoczesnego wyposażenia gabinetu, a także cierpliwości.

Osiągnięcie pełnego sukcesu terapeutycznego leczenia endodontycznego jest składową wielu etapów. Pierwszym, a zarazem jednym z najważniejszych etapów jest uzyskanie dostępu do komory zęba i odnalezienie ujść kanałowych. Błędy popełnione podczas tego etapu mogą uniemożliwić osiągnięcie końcowego sukcesu pomimo prawidłowo przeprowadzonych dalszych czynności. W praktyce często się okazuje, że już niewielka korekta ubytku pozwala odnaleźć kolejne kanały i zmienić dotychczasową udrękę w przyjemny i przynoszący lekarzowi satysfakcję proces terapeutyczny.

Prawidłowy dostęp

Odpowiednio szerokie otwarcie komory (szeroko od powierzchni okluzyjnej, zwężająco w kierunku komory – kształt lejka) umożliwia uzyskanie dobrej widoczności i zlokalizowanie ujść kanałów korzeniowych. Stożkowate opracowanie kanałów korzeniowych powinno ściśle łączyć się ze stożkowatym opracowaniem komory, w wyniku czego otrzymujemy preparację o kształcie stożka, rozpoczynającego się od powierzchni trepanacji i sięgającego aż do przewężenia fizjologicznego.

Nieprawidłowo wykonane poszerzenie endodontyczne sprzyja pominięciu kanałów korzeniowych,[1] ograniczona zostaje ponadto możliwość całkowitego usunięcia miazgi komorowej. W przypadku braku dostępu do kanału w linii prostej już na samym początku narzędzie jest zakrzywione, co w połączeniu z małą elastycznością instrumentów może sprzyjać takim błędom proceduralnym, jak:

  • utrata długości roboczej,
  • wytworzenie stopnia – w takiej sytuacji klinicznej ponowne udrożnienie kanału korzeniowego we właściwym kierunku jest niezwykle trudne, a czasem prawie niemożliwe,
  • perforacja w okolicy wierzchołka – tzw. perforacja typu zipp, czyli znaczne poszerzenie otworu wierzchołkowego,
  • perforacja zębów trzonowych w miejscu furkacji.

Co istotne, wykonanie dostępu do kanału w linii prostej umożliwia łatwiejsze wprowadzenie instrumentów, a także łatwiejszą obturację. Mała elastyczność instrumentów endodontycznych dotyczy w szczególności pilników o rozmiarze powyżej 25 według ISO, które zawsze będą starały się „wyprostować” w kanale korzeniowym[2] (ryc. 1).

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Odnalezienie ujść kanałowych

Najczęściej pominięcie kanału zdarza się w 4, 5 i 6 górnych oraz w 1, 2, 3 i 6 dolnych, czasem w [...]

Obrazy radiologiczne

Zgodnie z wytycznymi Europejskiego Towarzystwa Endodontycznego (European Society of Endodontology, ESE) w trakcie leczenia endodontycznego należy wykonać co najmniej dwa obrazy [...]

Praca pod powiększeniem

Dobre oświetlenie dna komory pozwala łatwiej odnaleźć ujścia kanałowe. W warunkach dobrego oświetlenia dna komory zębina ma jaśniejsze zabarwienie w porównaniu [...]

Lusterka stomatologiczne

Dobre oświetlenie dna komory pozwala łatwiej odnaleźć ujścia kanałowe. W warunkach dobrego oświetlenia dna komory zębina ma jaśniejsze zabarwienie w porównaniu [...]

Prawidłowe oświetlenie dna komory

Dobre oświetlenie dna komory pozwala łatwiej odnaleźć ujścia kanałowe. W warunkach dobrego oświetlenia dna komory zębina ma jaśniejsze zabarwienie w porównaniu [...]

Próba barwna

Błękit metylenowy znalazł zastosowanie w stomatologii do: diagnostyki próchnicy, lokalizacji ujść kanałów korzeniowych, diagnostyki linii złamań oraz w chirurgii wierzchołka korzenia.[11] [...]

Ultradźwięki

Do poszukiwania, a następnie odsłonięcia ujść kanałów korzeniowych można zastosować urządzenia ultradźwiękowe zaopatrzone w odpowiednie końcówki endodontyczne w kształcie mniej lub [...]

Narzędzia

W poszukiwaniu ujść kanałów pomocne mogą okazać się specjalne narzędzia, np. zgłębnik endodontyczny. Ma on ostro zakończoną długą część pracującą, dzięki [...]

Doświadczenie

W trakcie lokalizacji ujść kanałów korzeniowych kluczowe może okazać się doświadczenie lekarza. W swoim badaniu Stanuszka wykazał, że doświadczony operator mający [...]

Uzupełnienia protetyczne

Obecność w jamie ustnej koron i mostów może wpłynąć na zmianę koronowych punktów orientacyjnych używanych podczas lokalizacji ujść kanałów. Pierwotnie zrotowany [...]

Podsumowanie

Pominięcie kanału korzeniowego jest obok nieprawidłowej obturacji jedną z głównych przyczyn niepowodzenia leczenia endodontycznego i może wymagać powtórnego leczenia lub też [...]