Dostęp Otwarty

Chirurgia stomatologiczna

Germektomia. Kiedy decydować się na zabieg?

Lek. dent. Magda Aniko-Włodarczyk

Dr n. med. Grzegorz Trybek

Lek. dent. Marcin Metlerski

Dr n. med. Olga Preuss

Zakład Chirurgii Stomatologicznej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, p.o. kierownik: dr n. med. Grzegorz Trybek

Adres do korespondencji: Lek. dent. Magda Aniko-Włodarczyk, Zakład Chirurgii Stomatologicznej PUM w Szczecinie, Al. Powstańców Wlkp. 72/18, 70-111 Szczecin, tel. 91 466 17 36, e-mail: kzchstom@pum.edu.pl

Small aniko opt

Lek. dent. Magda Aniko-Włodarczyk

Small trybek opt

Dr n. med. Grzegorz Trybek

Small marcin metlerski opt

Lek. dent. Marcin Metlerski

Small preuss opt

Dr n. med. Olga Preuss

W kwestii postępowania z trzecimi zębami trzonowymi nie ma jednego wypracowanego stanowiska. Piśmiennictwo i praktyka pokazują jednak, że chirurgiczne usunięcie zawiązka trzeciego zęba trzonowego jest dobrą metodą postępowania. Zapobiega bowiem wystąpieniu powikłań infekcyjnych, które mogą pojawić się w procesie wyrzynania, a powikłania pooperacyjne można ograniczyć do minimum.

Germektomia jest zabiegiem polegającym na usunięciu zęba w stadium zawiązka. Wczesna ingerencja chirurgiczna w obrębie rozwijającego się zęba trzeciego trzonowego niejednokrotnie ogranicza ryzyko wystąpienia:

  • utrudnionego wyrzynania trzeciego zęba trzonowego i towarzyszących mu powikłań infekcyjnych,
  • resorpcji lub próchnicy dystalnych powierzchni drugich zębów trzonowych,
  • uszkodzenia nerwu zębodołowego dolnego i językowego,
  • stłoczeń siekaczy dolnych w żuchwie (choć tu zdania wielu autorów są podzielone),
  • dopoliczkowego lub dojęzykowego pochylenia zębów drugich trzonowych.


W tabeli 1 przedstawiono podstawowe definicje dotyczące rozwoju zębów.

Small 6672

Tabela 1. Podstawowe definicje.

Small 8131

Wykres 1. Ryzyko związane z pozostawieniem lub usunięciem zatrzymanego zęba mądrości.[6,7]

Small image004 opt

Ryc. 1. Pantomogram 14-letniej pacjentki. Zawiązki zębów trzecich trzonowych w stadium rozwoju D.

Trzeci ząb trzonowy rozwija się jako ostatni w łuku zębowym. Radiologicznie zawiązek zęba ósmego zaczyna być widoczny za drugim zębem trzonowym w 8.-9. r.ż. W wieku 14 lat widoczna jest już w pełni uformowana korona zęba. Rozwój korzeni kończy się ok. 20.-21. r.ż. Zabieg usunięcia trzeciego zęba trzonowego jest najczęściej wykonywaną procedurą z dziedziny chirurgii stomatologicznej. Jest to związane z ich częstym całkowitym (retentio totalis) lub częściowym (retentio partialis) zatrzymaniem w obrębie kości szczękowych.[1,2]

Skomplikowana anatomia zębów ósmych oraz lokalizacja w kościach szczękowych jest przyczyną wielu powikłań okołozabiegowych, które najczęściej dotyczą żuchwy. Po operacyjnym usunięciu zęba mądrości można spodziewać się:

  • krwawienia,
  • suchego zębodołu,
  • uszkodzenia nerwu językowego lub zębodołowego dolnego,
  • opóźnionego gojenia,
  • kieszeni przyzębnej,
  • powikłań infekcyjnych.
Small 8128

Wykres 2. Graf przedstawiający czynniki wpływające na morfologię i retencję trzecich zębów trzonowych.[13]

Small 2 opt

Ryc. 2. Stadium A – pojawienie się pojedynczych punktów mineralizacji – tworzenie guzków korony zęba.

Small 3 opt

Ryc. 3. Stadium B – łączenie się pojedynczych zmineralizowanych guzków w całość (zdefiniowana morfologia korony zęba).

Small 4 opt

Ryc. 4. Stadium C – koniec formowania szkliwa oraz początek formowania zębiny.

Small 5 opt

Ryc. 5. Stadium D – formowanie korony zakończone do granicy szkliwno-cementowej.