Poznaj paragrafy

Odpowiedzialność cywilna lekarza a ubezpieczenie obowiązkowe i dobrowolne – cz. II

Paweł Strzelec

Radca prawny, sędzia Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w Lublinie

Adres do korespondencji: Paweł Strzelec, e-mail: pstrzelec@o2.pl

Jednym z podstawowych sposobów minimalizowania ryzyk związanych z odpowiedzialnością majątkową lekarza dentysty jest wybór odpowiedniej polisy ubezpieczeniowej. W tej części opracowania zwrócono uwagę na wyłączenia z zakresu ochrony objętej polisą ubezpieczenia obowiązkowego. Równocześnie wskazano na możliwość uzupełnienia tejże ochrony poprzez wybór odpowiedniej polisy ubezpieczenia dobrowolnego.

Odpowiedzialność cywilna z tytułu naruszenia praw pacjenta a ubezpieczenie obowiązkowe i dobrowolne

Regulacje prawne określające szczegółowy katalog oraz treść poszczególnych praw pacjenta służą nie tylko jako abstrakcyjny wzorzec ich realizacji, ale stwarzają podstawy do dochodzenia przez uprawnione osoby roszczeń w przypadku zawinionego naruszenia owego wzorca. W praktyce wystąpienie z roszczeniem o zadośćuczynienie z tytułu naruszenia praw pacjenta jest najczęściej powiązane z roszczeniem o odszkodowanie i (lub) zadośćuczynienie będące następstwem wadliwie przeprowadzonej interwencji medycznej skutkującej uszczerbkiem na zdrowiu pacjenta. Ustawodawca co do zasady łączy prawo do dochodzenia zadośćuczynienia za doznaną krzywdę z naruszeniem dóbr osobistych. Prawo takie ma każdy, kogo dobro osobiste zostało naruszone. W przypadku śmierci poszkodowanego przysługuje ono także najbliższym członkom rodziny zmarłego. Podstawę dochodzenia zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę w Kodeksie cywilnym stanowią przepisy art. 445 i 448. Na podstawie pierwszego z nich poszkodowany może się domagać zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę w przypadkach uszkodzenia ciała, wywołania rozstroju zdrowia, pozbawienia wolności oraz skłonienia za pomocą podstępu, gwałtu lub nadużycia stosunku zależności do poddania się czynowi nierządnemu. W myśl art. 448. Kodeksu cywilnego „W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia”. W literaturze przedmiotu istnieją rozbieżności do wzajemnych relacji obydwu przywołanych przepisów. Na gruncie poprzedniego brzmienia art. 448 przyjmowano, że może on stanowić podstawę zasądzenia zadośćuczynienia jedynie w przypadkach naruszenia tych dóbr osobistych, które nie zostały wskazane w przepisie art. 445 k.c. W sytuacjach naruszenia zdrowia, wolności i integralności seksualnej wyłączną podstawę domagania się zadośćuczynienia stanowi art. 445 k.c. (por. Szpunar, 1999, Lewaszkiewicz-Petrykowska, 1998). Jako słuszne uznać należy stanowisko, zgodnie z którym przesłankę odpowiedzialności z art. 448 k.c. stanowi wina sprawcy (Lewaszkiewicz-Petrykowska, 2010).

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Odpowiedzialność cywilna z tytułu naruszenia praw pacjenta a ubezpieczenie obowiązkowe i dobrowolne

Regulacje prawne określające szczegółowy katalog oraz treść poszczególnych praw pacjenta służą nie tylko jako abstrakcyjny wzorzec ich realizacji, ale stwarzają podstawy [...]

Istotne uzupełnienie

Niezwykle istotnym uzupełnieniem katalogu podstaw prawnych dochodzenia przez pacjenta zadośćuczynienia z tytułu naruszenia jego praw są normy o charakterze pozakodeksowym. Zgodnie [...]

Szkody wywołane naruszeniem praw pacjenta

W tym kontekście, z punktu widzenia bezpieczeństwa prawno-finansowego podmiotów leczniczych oraz osób wykonujących zawody medyczne, zasadna jest odpowiedź na pytanie, czy [...]

Braki ustawowej definicji

Prawa pacjenta, choć są pojęciem powszechnie używanym w języku prawnym oraz prawniczym, nie mają swej jednolitej (ani tym bardziej ustawowej) definicji. [...]

Podsumowanie

Naruszenie prawa pacjenta staje się coraz częściej podstawą roszczeń finansowych. Jest wysoce prawdopodobne, że zjawisko to będzie przybierać na sile. W [...]