Pedodoncja

Mesiodens u pięcioletniego chłopca jako przykład występowania zębów nadliczbowych

1Lek. dent. Marta Berdzik-Janecka

1Dr n. med. Katarzyna Herman

2Lek. dent. Bartłomiej Dziankowski

1Katedra i Zakład Stomatologii Zachowawczej i Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu

2Prodenta Clinic, Katowice

Adres do korespondencji: Lek. dent. Marta Berdzik-Janecka, e-mail: mberdzik.janecka@gmail.com

Jedną z częstszych nieprawidłowości w obrębie narządu żucia jest zaburzenie dotyczące liczby zębów w jamie ustnej. Anomalia ta może być manifestowana zmniejszeniem liczby zębów (hypodontia), włączając w skrajnych przypadkach całkowity brak zawiązków zębów (anodontia), lub zwiększeniem liczby zębów (hyperdontia).[1]

W przypadku jednoczesnej obecności zębów mlecznych przetrwałych i stałych w jamie ustnej dziecka w okresie uzębienia mieszanego mówimy o nadliczbowości rzekomej (hyperdontia spuria). Nadliczbowość zębów prawdziwa (hyperdontia vera) dotyczy częściej zębów stałych (0,1-3,6 proc.) niż mlecznych (0,3-0,8 proc.). Częściej występuje w przednim odcinku łuku zębowego, np. jako mesiodens i hamulus – ząb bródkowy, dwukrotnie częściej u chłopców i dziewięciokrotnie częściej w szczęce niż żuchwie.[1,2]

Przyczyny powstawania

Etiologia występowania nadliczbowości zębów nie jest dokładnie poznana. W dostępnym piśmiennictwie sugerowane są teorie mówiące o podłożu genetycznym, zmianach ewolucyjnych i związanych z nimi atawizmach. Jednak niezależnie od podłoża przyczyną bezpośrednią występowania anomalii związanej ze zwiększoną liczbą zębów są zaburzenia rozwojowe dotyczące listewki zębowej, np. malformacje listewki pierwotnej i wtórnej, tworzenie odontoidów jako efekt nadmiernej aktywności listewki lub rozszczepienie już utworzonych zawiązków zębowych.[1,3-5]

Zęby nadliczbowe

Autorzy publikacji dzielą zęby występujące w hiperdoncji na nadliczbowe i dodatkowe. Według klasyfikacji Izarda zęby nadliczbowe mają prawidłową strukturę i kształt, natomiast zęby dodatkowe – nieprawidłową.[2] Stosowany też jest podział na ząb nadliczbowy typowy i atypowy. Najczęściej występującym zębem nadliczbowym jest ząb pośrodkowy – mesiodens, gdy występuje w szczęce, i hamulus – ząb bródkowy, gdy występuje w żuchwie (0,5-0,7 proc. zębów nadliczbowych).[1,3]

Mesiodens znajduje się w linii pośrodkowej szczęki lub żuchwy między siekaczami centralnymi. Czasami można zaobserwować występowanie zębów środkowych podwójnych.[2] Korona zęba może mieć kształt typowy dla siekaczy centralnych, jednak znacznie czę...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Opis przypadku

Pięcioletni pacjent zgłosił się do gabinetu stomatologicznego w celu diagnostyki oraz ewentualnego leczenia twardej wyniosłości na błonie śluzowej szczęki w projekcji [...]

Podsumowanie

Niezależnie od przyczyny występowania anomalii związanych ze zmienioną liczbą zębów najistotniejszym aspektem wydaje się wczesna diagnostyka oparta na wnikliwym wywiadzie rodzinnym, [...]