Program edukacyjny

Zęby dwoiste – sposoby postępowania na podstawie przeglądu piśmiennictwa

Dr n. med. Anna Jarząbek

Dr n. med. Karolina Węsierska

Dr n. med. Magdalena Gońda-Domin

Samodzielna Pracownia Stomatologii Dziecięcej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie

Adres do korespondencji: Dr n. med. Anna Jarząbek, e-mail: annaj000@poczta.onet.pl

Zęby dwoiste są przyczyną wielu problemów estetycznych, medycznych i psychologicznych. W zależności od przyczyny wyróżnia się kilka typów zębów dwoistych: zlane, zrośnięte, bliźniacze. Stanowią duże wyzwanie w praktyce lekarza dentysty, a ich leczenie wymaga współpracy lekarzy wielu specjalności i obejmuje m.in.: zabiegi z zakresu ortodoncji, endodoncji, chirurgii i stomatologii zachowawczej.

Zaburzenia w procesie odontogenezy są przyczyną nieprawidłowości w stałym i mlecznym uzębieniu. Wpływają na liczbę i wygląd zębów, zakłócają ząbkowanie, przyczyniają się do rozwoju próchnicy, chorób przyzębia, wad zgryzu i innych nieprawidłowości ortodontycznych, takich jak diastema, stłoczenie zębów, zmiany długości łuków zębowych.[1-3] Mogą prowadzić do wielu problemów estetycznych, medycznych i psychologicznych. Do tych anomalii należą zęby dwoiste, w piśmiennictwie obcojęzycznym nazywane double tooth. Już na etapie terminologii pojawiają się trudności, ponieważ równie często używa się nazw:

  • zęby bliźniacze,
  • zęby zlane,
  • zęby zrośnięte,
  • fuzja,
  • geminacja itp.

Zęby dwoiste – trzy postaci wady

Zęby dwoiste to zaburzenie kształtu lub wielkości zębów. W piśmiennictwie polskim wyróżnia się trzy postaci tej wady:

Zęby zrośnięte – są to zęby, w których doszło do połączenia korzeni poprzez cement, ale z zachowaniem oddzielnych kanałów korzeniowych i komór oraz osobnych koron. Do połączenia dochodzi w takim momencie rozwoju zębów, gdy formują się korzenie, a korony są już w pełni ukształtowane. Zęby zrośnięte są objawem patognomonicznym dyzostozy obojczykowo-czaszkowej.

Zęby zlane – powstają na skutek połączenia dwóch lub więcej zawiązków w czasie, gdy ich korony nie są jeszcze zmineralizowane. Połączenie może być częściowe lub całkowite, tzn. tylko przez szkliwo lub przez szkliwo i zębinę. Zęby zlane mogą mieć:

  • odrębne komory i kanały korzeniowe,
  • wspólną komorę, ale oddzielne kanały korzeniowe,
  • wspólną dużą komorę i jeden wspólny kanał korzeniowy.

Powstanie zęba zlanego może doprowadzić do zmniejszenia liczby zębów, ale jeśli zlanie obejmie ząb właściwy z dodatkowym (ząb dodatkowy ma budowę prawidłową) lub nadliczbowym (ząb nadliczbowy ma budowę nieprawidłową), liczba zębów nie zmniejszy się.

Zęby bliźniacze – powstają na skutek podziału jednego zawiązka zęba w stadium formowania komory. Powstaje jeden korzeń z jednym kanałem korzeniowym oraz jedna szeroka korona z wyraźną bruzdą i dużą, wspólną komorą.[4-6]

Terminologia

W terminologii zagranicznej nie wyróżnia się zębów zrośniętych, dzieli się zęby dwoiste tylko na dwa rodzaje: fuzję zębów (teeth fusion, dentes confusi) i geminację (dentes geminati, twinned teeth).

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Etiologia zębów dwoistych

Przyczyny powstania zębów dwoistych nie zostały jednoznacznie ustalone. Mogą być wynikiem urazu lub stłoczenia zawiązków zębów, kiedy to działanie sił fizycznych [...]

Metody leczenia

Leczenie zębów dwoistych jest trudne, złożone i wielodyscyplinarne. Obejmuje m.in. zabiegi:

Opis przypadku

Na uwagę zasługuje nietypowy przypadek double tooth opisany przez Paira,[21] który zdecydował się na ekstrakcję obydwu połączonych zębów i wdrożył niezwykle [...]

Podsumowanie

Nieprawidłowości kształtu i wielkości zębów nie są powszechne w ogólnej praktyce stomatologicznej. Lekarze dentyści muszą jednak znać naturę takich problemów i [...]