Chirurgia szczękowa
Patologiczne złamanie żuchwy jako następstwo zapalenia kości po ekstrakcji trzeciego trzonowca
dr n. med. Monika Rutkowska1
dr n. med. Aleksandra Jaroń-Prażuch1
prof. dr hab. n. med. Grzegorz Trybek1,2
- Zapalenie kości żuchwy jako poważne powikłanie, które może prowadzić do destrukcji struktur kostnych oraz złamań patologicznych
- Przedstawienie przypadku 30-letniej pacjentki przyjętej w trybie pilnym z zaawansowanym zapaleniem gałęzi żuchwy po ekstrakcji dolnego trzeciego trzonowca
- Zwrócenie uwagi na znaczenie wczesnej diagnostyki, właściwego leczenia i czujności klinicznej przy obserwacji powikłań poekstrakcyjnych
Ekstrakcje zębów, szczególnie zatrzymanych dolnych trzecich trzonowców, należą do najczęściej wykonywanych zabiegów w chirurgii stomatologicznej. Choć zazwyczaj są procedurami rutynowymi, obarczone są ryzykiem powikłań − zarówno miejscowych, jak i ogólnoustrojowych. Do najczęstszych należą: ból, obrzęk, szczękościsk, suchy zębodół bądź zakażenia bakteryjne tkanek miękkich1. W rzadszych przypadkach może dojść do poważniejszych konsekwencji. Jedną z nich jest zapalenie kości.
Zapalenie kości może mieć różne przyczyny, jednak u młodych dorosłych najczęściej rozwija się jako powikłanie pozabiegowe, w następstwie infekcji bakteryjnej szerzącej się z zębodołu lub zakażonych tkanek miękkich. Proces ten może mieć przebieg przewlekły, często trudny do wczesnego rozpoznania, a jego zaniedbanie prowadzi do destrukcji kości, tworzenia się sekwestrów, przetok oraz – w skrajnych przypadkach – złamań patologicznych2. Inne możliwe czynniki predysponujące do rozwoju zapalenia kości obejmują urazy mechaniczne, złamania otwarte, obecność ciał obcych, przewlekłe zapalenia przyzębia brzeżnego i okołowierzchołkowego, choroby ogólnoustrojowe wpływające na układ immunologiczny (takie jak cukrzyca), a także radioterapię w obrębie głowy i szyi oraz stosowanie leków antyresorpcyjnych (np. bisfosfonianów), które mogą prowadzić do martwicy kości i wtórnych infekcji3. W rzadszych przypadkach zapalenie kości może mieć charakter hematogenny, zwłaszcza u pacjentów z długotrwałą bakteriemią lub w stanach immunosupresji.
Patologiczne złamanie żuchwy
Złamanie patologiczne jest skutkiem osłabienia integralności struktury kostnej przez proces zapalny lub chorobowy. W odróżnieniu od urazu mechanicznego występuje ono bez adekwatnego czynnika sprawczego. Utrata ciągłości kości żuchwy w tym kontekście jest poważnym problemem diagnostyczno-terapeutycznym, który wymaga kompleksowego podejścia, często z udziałem zespołu interdyscyplinarnego1.