Stomatologia interdyscyplinarna
Rak płaskonabłonkowy wewnątrzkostny powstały na podłożu torbieli zębopochodnej żuchwy
dr n. med. Monika Rutkowska1
dr n. med. Aleksandra Jaroń-Prażuch2
prof. dr hab. n. med. Grzegorz Trybek1,3
- Charakterystyka pierwotnego raka wewnątrzkostnego płaskonabłonkowego (PIOSCC) – podkreślenie jego unikalności polegającej na skrajnie podstępnym przebiegu klinicznym
- Omówienie przypadku 49-letniego pacjenta z ogniskiem osteolitycznym w gałęzi żuchwy z rozpoznaniem raka płaskonabłonkowego w stadium cT4N0M0
- Znaczenie czujności onkologicznej, ograniczenia biopsji wycinkowych w diagnostyce zmian wewnątrzkostnych oraz roli nowoczesnych technik rekonstrukcyjnych w przywracaniu funkcji narządu żucia
Pierwotny rak wewnątrzkostny płaskonabłonkowy, znany w literaturze światowej pod akronimem PIOSCC (primary intraosseous squamous cell carcinoma), reprezentuje grupę niezwykle rzadkich i agresywnych nowotworów złośliwych, które rozwijają się w obrębie kości szczęk bez pierwotnego połączenia z błoną śluzową jamy ustnej. Zgodnie z aktualnymi wytycznymi Światowej Organizacji Zdrowia nowotwór ten wywodzi się bezpośrednio z nabłonka zębotwórczego, a jego najczęstszą formą jest transformacja złośliwa wyściółki istniejącej wcześniej torbieli zębopochodnej1. Patogeneza tego schorzenia pozostaje przedmiotem intensywnych badań naukowych, jednak powszechnie przyjmuje się, że kluczowym czynnikiem stymulującym metaplazję, a następnie kaskadę transformacji nowotworowej jest przewlekły, często wieloletni stan zapalny toczący się wewnątrz jamy torbieli2. Unikalność PIOSCC polega na jego skrajnie podstępnym przebiegu klinicznym; zmiana potrafi rozwijać się wewnątrz struktur kostnych przez dekady, nie wywołując żadnych specyficznych objawów, co sprawia, że pacjenci trafiają pod opiekę specjalistyczną często w bardzo zaawansowanym stadium choroby3.