Chirurg w sądzie

Czy pomyłka lekarza to błąd medyczny?

lek. Radosław Drozd

Katedra Medycyny Sądowej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu

Adres do korespondencji: lek. Radosław Drozd, Katedra Medycyny Sądowej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, ul. Mikulicza-Radeckiego 4, 50-345 Wrocław. E-mail: radoslaw.drozd@umed.wroc.pl

Nieprawidłowe postępowanie może pociągać za sobą odpowiedzialność odszkodowawczą po zaistnieniu przewidzianych prawem przesłanek.



Zgodnie z definicją słownikową pomyłka to „spostrzeżenie, sąd niezgodny z rzeczywistością, niewłaściwe postępowanie, posunięcie”.1 Natomiast błąd medyczny to „naruszenie przez lekarza […] obowiązujących go […] wypracowanych na gruncie nauki i praktyki reguł postępowania zawodowego wobec […] życia i zdrowia człowieka”.2 W obu definicjach jest mowa o niewłaściwym postępowaniu. Czy jednak nie ma między nimi różnicy? Można to rozważyć na następującym przykładzie.3

69-letni mężczyzna został przyjęty do oddziału urologii szpitala specjalistycznego, ponieważ rozpoznano u niego zaawansowany miejscowo nowotwór lewej nerki, który znacznie upośledzał jej czynność wydzielniczą, a dodatkowo – nowotwór jelita grubego...

Czy opisana sytuacja była błędem medycznym?

W klasyfikacji rodzajów błędów medycznych wyróżnia się (obok błędów diagnostycznych i terapeutycznych) także kategorię błędu technicznego lub błędu organizacyjnego, który – zgodnie z utrwalonym orzecznictwem – w ścisłym znaczeniu nie stanowi błędu lekarskiego, ponieważ jest najczęściej wynikiem zwykłego zaniedbania, a nie naruszenia wspomnianych wcześniej naukowych lub praktycznych reguł postępowania lekarskiego. Jako przykłady takiego błędu podaje się:4 przekroczenie czasu naświetlania chorego promieniami Roentgena, wadliwą identyfikację chorego i wykonanie zabiegu u niewłaściwej osoby, pozostawienie ciała obcego w polu operacyjnym, operację zdrowego narządu zamiast chorego, zamianę wyników badań diagnostycznych pacjenta, pomyłki przy wypisywaniu dokumentacji medycznej itp.

W związku z tym rodzi się kolejne pytanie: czy osoby lub instytucje odpowiedzialne za tego typu zdarzenia – skoro nie stanowią one błędu lekarskiego – nie podlegają odpowiedzialności prawnej? W końcu mylić się jest rzeczą ludzką…

W tym miejscu warto przytoczyć stwierdzenie zawarte w jednym z wyroków Sądu Najwyższego:5 „Nie każda sfera działalności lekarza, nawet fachowej (związanej z wykonywaniem czynności zawodu), nieprawidłowa z punktu widzenia prawa medycznego, objęta j...