Leczenie bólu

Chirurgiczne leczenie migren

lek. Michał Charytonowicz1

dr n. med. Daria Charytonowicz2

dr n. med. Łukasz Kmieciak3

lek. Piotr Janik2

1Klinika Chirurgii Plastycznej Dr Szczyt, Warszawa

2Klinika Chirurgii Plastycznej Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego, Warszawa

3Centrum Leczenia Bólu, Łódź

Adres do korespondencji: lek. Michał Charytonowicz, Klinika Chirurgii Plastycznej Dr Szczyt, ul. Królewicza Jakuba 37, 04-830 Warszawa; e-mail: michal.charytonowicz@drszczyt.pl

W Klinice Chirurgii Plastycznej CMKP wykonano pierwszą w Polsce operację chirurgiczną u pacjentki z migreną i uzyskano poprawę jakości jej życia – zmniejszenie częstości i intensywności napadów oraz lepszą reakcję na leczenie farmakologiczne.

Wprowadzenie

Migrena to silny, najczęściej jednostronny ból głowy o charakterze pulsującym, z objawami towarzyszącymi. Występuje u 18% kobiet i 6% mężczyzn, jak również u dzieci.1,2 Nasila się pod wpływem aktywności fizycznej. Dolegliwości leczy się farmakologicznie. W najcięższej postaci migreny objawy bólu utrzymują się powyżej 15 dni w miesiącu i nie poddają tradycyjnemu leczeniu. Wówczas po odpowiedniej diagnostyce neurologicznej możliwa jest kwalifikacja pacjenta do leczenia chirurgicznego.

Definicja i kryteria rozpoznania migreny

Migrena jest zaburzeniem, w którym występują napady i nawroty napadów pulsującego bólu głowy o nasileniu od łagodnego do silnego, zwykle trwającego od 4 do 72 godzin i zwiększającego się w wyniku aktywności fizycznej. Typowo ból rozpoczyna się po jednej stronie głowy. Towarzyszą mu objawy dodatkowe w postaci nudności, wymiotów oraz nadwrażliwości na światło (fotofobii), dźwięki (fonofobii) i zapachy (osmofobii).3 U około 30% chorych atak jest poprzedzony objawami zapowiadającymi, tzw. aurą migrenową, charakteryzującą się ubytkami w polu widzenia, parestezjami lub innymi deficytami neurologicznymi mogącymi przypominać udar. Przed atakiem bólu występuje tzw. faza prodromalna, a po ataku – faza postdromalna. Każda z nich może trwać do 72 godzin i pacjenci mogą mieć w ich trakcie zaburzenia koncentracji, nastroju i łaknienia, odczuwać zmęczenie lub być drażliwi.

Rozpoznanie migreny możemy ustalić po wystąpieniu 5 napadów bólu głowy z charakterystycznymi objawami towarzyszącymi.

Sporadyczne napady migreny leczy się doraźnie lekami, które skutecznie je przerywają u danego pacjenta. Jeżeli w ciągu miesiąca chory odczuwa ból głowy przez więcej niż 15 dni, z czego przez 8 dni jest to charakterystyczny ból migrenowy, rozpoznajemy wówczas migrenę przewlekłą. Wymaga ona leczenia profilaktycznego, w tym zastosowania metod niefarmakologicznych. Zbyt częste przyjmowanie leków może skutkować tzw. polekowym bólem głowy. Napady migreny o ciężkim przebiegu niepoddające się leczeniu farmakologicznemu są głównym wskazaniem do zastosowania minimalnie inwazyjnych metod interwencyjnych oraz leczenia chirurgicznego.

Neurofizjologicznie migrena to odziedziczona skłonność do nawracających ataków charakterystycznych bólów głowy związana z zaburzeniami przetwarzania bodźców sensorycznych przez mózg, modulowana przez czynniki fizjologiczne, takie jak emocje, sen, ...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Leczenie chirurgiczne

Leczenie chirurgiczne można rozważać jedynie po pełnej diagnostyce neurologicznej. Powinni być do niego kwalifikowani pacjenci, u których tradycyjne leczenie nie przynosi efektów, [...]

Opis przypadku

Dwudziestosześcioletnia pacjentka z dodatnim wywiadem rodzinnym w kierunku migreny wiele lat była leczona z powodu przewlekłych migrenowych bólów głowy. Dolegliwości utrzymywały się od dzieciństwa. [...]

Podsumowanie

Leczenie chirurgiczne jest skuteczne przy odpowiedniej kwalifikacji neurologicznej pacjentów. Polega na odbarczeniu nerwów uciśniętych przez tkanki. Pozwala na znaczną poprawę jakości [...]