Streszczenie
Nerwy czuciowe i ich skórne receptory
Wiele z obwodowych mediatorów opisywano jako świądogenne. Najlepiej poznany czynnik wywołujący świąd u ludzi – histamina jest uwalniana z komórek tucznych w wyniku aktywacji przez różne czynniki zapalne, jak na przykład reakcja alergiczna typu I. Sklonowano i zidentyfikowano cztery receptory histaminowe (H1, H2, H3 i H4). Wydaje się, że w skórnych reakcjach nerwowych indukowanych histaminą, jak rumień powstający na drodze odruchu aksonalnego oraz świąd, pośredniczą głównie receptory H1, ponieważ podanie antagonistów H1 prowadzi do ich całkowitego zahamowania. Rzeczywiście leki o działaniu antagonistycznym wobec receptorów H1 są skuteczne w terapii niektórych chorób przebiegających ze świądem, takich jak pokrzywka, co potwierdza udział receptorów histaminowych w powstawaniu świądu skóry.
Również proteazy, jak trypsyna, tryptaza, katepsyny i kalikreiny, działają w zapalnych chorobach skóry, na przykład w atopowym zapaleniu skóry, jako czynniki indukujące pojawienie się świądu. Jednym z aktywowanych przez nie receptorów jest PAR2 (receptor aktywowany przez proteazy 2; protease-activated receptor 2). Śródskórne podanie agonistów PAR2 wywołuje świąd u chorych z atopowym zapaleniem skóry, ponadto obserwuje się u nich także wzrost ekspresji samego receptora w zakończeniach nerwowych, co wskazuje na to, że proteazy wywołują świąd na drodze aktywacji PAR2 w skórnych zakończeniach nerwowych.
Skórne receptory nerwowe, takie jak: H1R lub PAR2, o których wiadomo, że są zaangażowane w wywoływanie świądu, nie zawsze są swoiste. Na przykład w wyniku aplikacji histaminy na skórę na drodze jontoforezy lub też nakłucia odczuwany jest przede wszystkim świąd, jednak w przypadku podania podskórnego dominującym odczuciem jest ból. Uwolnienie histaminy z komórek tucznych w obrębie górnych warstw skóry właściwej prowadzi do powstania pokrzywki, charakteryzującej się obecnością bąbli pokrzywkowych i rumienia, jak również występowaniem świądu. Z kolei uwolnienie histaminy w dolnych warstwach skóry właściwej wywołuje innego rodzaju zmiany skórne, określane mianem obrzęku naczynioruchowego, któremu częściej towarzyszy ból niż świąd. Również dolegliwości odczuwane w wyniku oparzenia skóry zależą od głębokości urazu. W przypadku urazów powierzchownych lub kiedy oparzenie jest prawie zagojone, dominującym odczuciem jest świąd, podczas gdy głębsze oparzenie wiąże się z występowaniem dolegliwości bólowych.
Następny artykuł: