Stany przednowotworowe sromu: śródnabłonkowa neoplazja sromu, choroba Pageta oraz czerniak in situ

Srom, określający zewnętrzne narządy płciowe kobiety ograniczone od przodu wzgórkiem łonowym, od tyłu odbytem, a z boków fałdami płciowo-udowymi, obejmuje takie struktury anatomiczne jak wargi sromowe większe i mniejsze, spoidło przednie i tylne warg, wędzidełka warg sromowych, wzgórek łonowy, łechtaczkę, napletek łechtaczki, wędzidełka łechtaczki oraz przedsionek pochwy. Choroby zajmujące skórę sromu interesują ginekologów i dermatologów, choć nierzadko chore zgłaszają się po pierwsze porady do lekarzy rodzinnych. W procesie diagnostycznym chorób sromu ważną rolę odgrywają patomorfolodzy i mikrobiolodzy, którzy często proponują własne klasyfikacje jednostek chorobowych. Ze względu na różnorodne określenia chorób sromu i pochwy oraz nieporozumienia nozologiczne między lekarzami różnych specjalności przed ponad 40 laty z inicjatywy ginekologów – ale przy wsparciu i współudziale dermatologów i patologów – zostało powołane ISSVD. Prace wybitnych znawców problemu zrzeszonych w tym Towarzystwie doprowadziły na przestrzeni lat do wprowadzenia zmian w klasyfikacji przyczyn dolegliwości bólowych sromu i pochwy, ujednolicenia nomenklatury dotyczącej wulwodynii i stanów przednowotworowych sromu. Okolica sromu ze względu na funkcje seksualne stanowi często tabu, co sprawia, że kobiety późno zgłaszają się do lekarza z powodu chorób zlokalizowanych w tej okolicy. Wiąże się to z historycznym znaczeniem słowa srom, które dawniej oznaczało hańbę, wstyd czy niesławę. Z drugiej strony, srom trudno poddawać samokontroli ze względu na dostępność dla wzroku, stąd niezwykle ważne wydaje się badanie tej okolicy przy okazji wizyt lekarskich, zwłaszcza że dotychczas nie ma programów profilaktycznych badań przesiewowych, pozwalających na wczesne wykrywanie zmian nowotworowych sromu. Wiele dermatoz zakaźnych, zapalnych, nowotworowych i metabolicznych może występować wyłącznie na sromie albo przebiegać z zajęciem sromu i innych miejsc na skórze. Te ostatnie na ogół nie sprawiają dermatologom trudności diagnostycznych. Znajomość różnorodnych wykwitów, począwszy od białych czy rumieniowych plam, poprzez pęcherzyki, pęcherze, guzki, guzy do nadżerek, owrzodzeń czy strupów i obrazów histopatologicznych związanych z chorobami skóry sromu, leży u podstaw prawidłowego rozpoznania. Należy pamiętać o zmianach zachodzących w wyglądzie i budowie skóry sromu zachodzących wraz z wiekiem i w różnych okresach życia kobiet, które predysponują do występowania określonych dermatoz.

Prezentowany artykuł napisany przez ginekologów systematyzuje zasady postępowania oraz stosowane obecnie nazewnictwo dotyczące wybranych chorób przednowotworowych sromu.