Pomiar wartości hemoglobiny glikowanej (HbA1C) wiarygodnym kryterium rozpoznawania cukrzycy – czy z podjęciem tej decyzji nie czekano zbyt długo?

Fakty te potwierdzają niedoskonałość stosowanych dotychczas metod wczesnego diagnozowania zaburzeń gospodarki węglowodanowej oraz nakazują, ze względu na dramatyczny wzrost częstości występowania stanów przedcukrzycowych i cukrzycy, pilne opracowanie nowych, wiarygodnych metod diagnostycznych. Wagę tego zagadnienia doceniają największe towarzystwa diabetologiczne. Dokumentuje to specjalna konferencja podczas 69 spotkania Amerykańskiego Towarzystwa Diabetologicznego (ADA) odbywającego się w Nowym Orleanie (USA) w dniach 05-09.06.2009 roku, podczas której ogłoszono wspólne stanowisko grupy ekspertów ADA i Europejskiego Towarzystwa Badań nad Cukrzycą (EASD) w sprawie znaczenia oznaczania wartości HbA1C w diagnostyce cukrzycy. Zostało ono następnie opublikowane na łamach lipcowego wydania Diabetes Care. Główne punkty tego ważnego stanowiska postanowiłem przybliżyć czytelnikom Diabetologii po Dyplomie. 1. Glikemia na czczo czy poposiłkowa lepszym markerem rozpoznania cukrzycy? Wykrycie cukrzycy typu 1 jest stosunkowo łatwe ze względu na bardzo charakterystyczny obraz kliniczny i zazwyczaj dynamicznie narastające stężenie glukozy we krwi. Zatem w zdecydowanej większości przypadków ustalenie prawidłowego rozpoznania nie wymaga posługiwania się zdefiniowanym punktem odcięcia glikemii od rozkładu stężenia glukozy we krwi w populacji osób bez cukrzycy. W cukrzycy typu 2 proces diagnostyczny jest jednak o wiele bardziej skomplikowany. Decyduje o tym powolne ujawnianie się objawów klinicznych oraz stopniowe narastanie stężenia glukozy we krwi. W tej sytuacji określenie w miarę precyzyjnego punktu odcięcia patologicznej glikemii od wartości stwierdzanych u osób bez cukrzycy jest konieczne. Dotychczasowa diagnostyka cukrzycy opierała się na oznaczeniu stężenia glukozy w osoczu krwi żylnej na czczo, w warunkach przypadkowych, bez związku ze spożytym pokarmem lub po wykonaniu doustnego testu obciążenia 75 g glukozy. W roku 1979 National Diabetes Data Group (NDDG) opracowała kryteria diagnostyczne, które opierały się na rozkładzie glikemii, nie uwzględniając jednak jej związku z powikłaniami naczyniowymi. Rozpoznanie cukrzycy według kryteriów NDDG ustalano na podstawie: 1. Obecności klasycznych objawów cukrzycy 2. Glikemii w osoczu krwi żylnej na czczo (FPG) ≥140 mg/dl (≥7,8 mmol/l) lub 3. Glikemii w osoczu krwi żylnej w 2 h (2HPG) po doustnym obciążeniu 75 g glukozy (OGTT) ≥200 mg/dl (≥11,1 mmol/l). Za osoby z nieprawidłową tolerancją glukozy (IGT) uznawano te, u których FPG była niższa niż 140 mg/dl (7,8 mmol/l), a pomiar stężenia glukozy we krwi po przeprowadzonym OGTT wahał się od 140 do 200 mg/dl (7,8-11,1 mmol/l). Nieprawidłową tolerancję glukozy diagnozowano na podstawie jej względnie większego ryzyka progresji do cukrzycy typu 2 w porównaniu z „prawidłową tolerancją węglowodanów,” małą częstością występowania objawów cukrzycy, wysokim prawdopodobieństwem powrotu do prawidłowej tolerancji i rzadkością występowania „istotnych klinicznie chorób mikronaczyniowych ”.