Poprawa zdolności rozwiązywania problemów chorych jako sposób ograniczania przeszkód utrudniających aktywny udział chorego w leczeniu cukrzycy

Tylko 36% dorosłych chorych na cukrzycę typu 2 osiąga zalecaną przez American Diabetes Association docelową wartość hemoglobiny A_1c (HbA_1c) wynoszącą 7%. Wykazano, że przestrzeganie zaleceń terapeutycznych dotyczących intensywnego leczenia poprawia rokowanie w cukrzycy, może też zmniejszać różnice wyników leczenia występujące między chorymi rasy białej a chorymi z grup mniejszości etnicznych. Przyczyny niedostatecznego przestrzegania zaleceń terapeutycznych obejmują charakter zadań związanych z aktywnym udziałem chorego w leczeniu, umiejętności oraz wsparcie konieczne w celu adaptacyjnej identyfikacji i eliminowania przeszkód utrudniających przestrzeganie zaleceń terapeutycznych, a także potrzebę podtrzymywania motywacji chorego. Przeszkody utrudniające aktywny udział chorego w leczeniu pojawiają się w różnych sytuacjach i kontekstach, a wsparcie w tym zakresie musi być dostosowane do unikatowych przeszkód występujących u danego chorego, a także jego stylu życia. Choć wprowadzanie technik rozwiązywania problemów w praktyce klinicznej wiąże się z pewnymi nierozstrzygniętymi kwestiami, wsparcie w zakresie rozwiązywania kwestii związanych z aktywnym udziałem chorego w leczeniu oraz rozwój służących temu umiejętności należy zapewniać zarówno w przychodni, jak i poza nią. Rozwiązywanie problemów jest umiejętnością o podstawowym znaczeniu dla aktywnego udziału chorego w leczeniu cukrzycy Słabe przestrzeganie zaleceń dotyczących samodzielnego leczenia wskazuje zwykle na interakcję między przeszkodami utrudniającymi aktywny udział chorego w leczeniu a niedostatecznym wykorzystywaniem technik radzenia sobie z trudnościami i rozwiązywaniem problemów. Rozwiązywanie problemów można uważać za formę radzenia sobie z problemami przez pierwotną kontrolę, czyli próbę zmiany obiektywnego lub przyszłego stanu (primarycontrol engagement coping lub approach-focused coping). Aktywne eliminowanie przeszkód utrudniających aktywny udział chorego w leczeniu przez skoncentrowanie się na występujących problemach wiąże się z mniejszymi wartościami HbA_1c, natomiast brak zaangażowania lub unikanie problemów zamiast ich rozwiązywania powoduje zwiększenie wartości tego parametru. Rozwiązywanie problemów jest jednym z podstawowych aspektów edukacji diabetologicznej skierowanej do dorosłych i młodszych chorych oraz opiekunów lub członków rodziny, która dotyczy aktywnego udziału chorego w leczeniu cukrzycy. Wiele badań i prac przeglądowych potwierdza zależność między zachowaniami chorych i ich rodzin w zakresie rozwiązywania problemów a poprawą zdolności aktywnego udziału chorych w leczeniu, zmniejszeniem wartości HbA_1c oraz poprawą jakości leczenia pod względem innych wskaźników (takich jak: częstość wizyt w szpitalnych izbach przyjęć lub oddziałach pomocy doraźnej oraz występowania incydentów hipoglikemii). Skuteczne interwencje służące rozwiązywaniu problemów opracowano zarówno dla cukrzycy typu 1, jak i dla typu 2, a także dla różnych grup wiekowych, etnicznych i społeczno-ekonomicznych. Rozwiązywanie problemów jest głównym tematem tego rodzaju skutecznych interwencji, ale może być również elementem strategii obejmujących podstawową edukację chorych w zakresie wiedzy o cukrzycy lub innych, pokrewnych umiejętności.