Streszczenie
W ciągu dwóch ostatnich dekad zapadalność na cukrzycę typu 2 istotnie wzrosła, a każdego roku w Stanach Zjednoczonych rozpoznaje się 1,6 miliona nowych przypadkow tej choroby. Rozpowszechnienie cukrzycy jest większe wśród osób w podeszłym wieku oraz wśród osób z określonych grup etnicznych, takich jak Afroamerykanie, Latynosi i Indianie. Chorzy na cukrzycę są 2-4 razy bardziej zagrożeni chorobą układu sercowo-naczyniowego, chorobą naczyń obwodowych i udarem. Te powikłania odpowiadają za około 65% zgonów z powodu cukrzycy, a sama choroba, według danych z 2006 roku, jest na siódmym miejscu pod względem częstości zgonów w Stanach Zjednoczonych.
Niestety, cukrzyca często rozpoznawana jest dość późno, kiedy u wielu chorych występują już odległe powikłania. Dodatkowo działania związane z postępowaniem z chorym na cukrzycę stanowią duży wysiłek i wyzwanie zarówno dla chorych, jak i ich lekarzy. Ponadto obciążenie ekonomiczne związane z cukrzycą jest dość istotne, a koszty opieki nad chorymi na cukrzycę w Stanach Zjednoczonych w 2007 roku oszacowano na 174 miliardy dolarów, w tym jeden z pięciu dolarów przekazanych na opiekę zdrowotną został wydany na osobę z rozpoznaną cukrzycą. Wpływ cukrzycy na zdrowie jednostki oraz obciążenie ekonomiczne związane z leczeniem tej choroby spowodowały, że obecnie profilaktyka stanowi główny cel działań podejmowanych na tym polu.
W ubiegłej dekadzie poczyniono zasadnicze postępy mające na celu zrozumienie i zapobieganie cukrzycy typu 2. Działania mające na celu wczesne odwrócenie upośledzonej regulacji metabolizmu glukozy mogą być kluczem do pierwotnej profilaktyki odległych powikłań cukrzycy.
Cukrzyca typu 2 jest heterogennym zaburzeniem, charakteryzującym się dwoma wzajemnie zależnymi defektami metabolicznymi: insulinoopornością w połączeniu z upośledzonym wydzielaniem insuliny przez komórki β trzustki. Dlatego też strategie oddziałujące na obydwa opisywane mechanizmy, dzięki poprawie wrażliwości komórek na insulinę i ochronie funkcji komórek β, stały się głównym celem działań profilaktycznych. Uważa się, że utrata masy ciała oraz aktywność fizyczna, jak również stosowanie niektórych leków, poprawiają zarówno wrażliwość komórek na insulinę, jak i jej wydzielanie. W niniejszej pracy przedstawiono wyniki głównych klinicznych badań dotyczących zapobiegania cukrzycy.