Leczenie nadciśnienia tętniczego u chorych na cukrzycę

Nadciśnienie tętnicze jest najczęstszym rozpoznaniem u pacjentów podstawowej opieki zdrowotnej. W Seventh Report of the Joint National Committee on Prevention, Detection, Evaluation, and Treatment of High Blood Pressure zdefiniowano nadciśnienie tętnicze u osób w wieku ≥18 lat jako ciśnienie skurczowe ≥140 mm Hg lub rozkurczowe ≥90 mm Hg. U chorych na cukrzycę lub chorobę nerek te wartości progowe są zmniejszone do ≥130 mm Hg dla ciśnienia skurczowego i ≥80 mm Hg dla rozkurczowego.
Na podstawie badań populacyjnych przeprowadzonych w Stanach Zjednoczonych oszacowano, że w 2006 roku podwyższone ciśnienie tętnicze występowało u ponad 74 milionów dorosłych, z jednakową częstością wśród mężczyzn i kobiet. Największa chorobowość dotyczy Afroamerykanów, wśród których nadciśnienie występuje u ponad 40% dorosłych. Co więcej, częstość występowania nadciśnienia wzrasta z wiekiem i wśród osób w wieku ≥80 lat zbliża do 75%.
Chorzy na cukrzycę są bardziej narażeni na ryzyko podwyższonego ciśnienia tętniczego. W niniejszej pracy podsumowano najnowsze piśmiennictwo dotyczące częstości występowania nadciśnienia tętniczego i jego leczenia u dorosłych i dzieci chorych na cukrzycę, omówiono także kliniczne implikacje tych badań oraz zalecenia dotyczące praktyki klinicznej, ważne dla lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej.

Epidemiologia nadciśnienia tętniczego u chorych na cukrzycę

Ocenia się, że nadciśnienie tętnicze występuje u 20-60% chorych na cukrzycę i dotyczy 1,5-3 razy większej grupy niż wśród dobranych pod względem wieku osób bez cukrzycy. Początek nadciśnienia u chorych na cukrzycę typu 1 jest inny niż u chorych na cukrzycę typu 2. W cukrzycy typu 1 nadciśnienie rozwija się zwykle z powodu nefropatii cukrzycowej i ostatecznie występuje u 30% chorych. Natomiast u chorych na cukrzycę typu 2 nadciśnienie może występować już w momencie rozpoznania lub też poprzedzać wystąpienie hiperglikemii. Cukrzyca typu 2 występuje często u osób w zaawansowanym wieku lub otyłych, a oba te stany zwiększają ryzyko nadciśnienia, trudno zatem przypisywać podwyższone ciśnienie tętnicze wyłącznie cukrzycy.
Obecność nadciśnienia u chorych na cukrzycę powoduje podwojenie ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego. W przypadku niekontrolowanego nadciśnienia obserwuje się zgodnie dodatnią zależność między wzrostem ciśnienia skurczowego a zwiększonym ryzykiem powikłań mikro- i makronaczyniowych. W rezultacie ponad 65% zgonów wśród chorych na cukrzycę spowodowanych jest chorobami układu sercowo-naczyniowego.