Trening umiejętności radzenia sobie z cukrzycą dla młodzieży

W ciągu ostatnich 20 lat przeprowadzono kilka dużych badań, których wyniki wykazały, że intensywne leczenie cukrzycy typu 1 i typu 2 może przyczynić się do opóźnienia lub zapobiec rozwojowi i progresji wielu powikłań choroby. Z badań wynika także jasno, że utrzymanie dobrej kontroli glikemii wymaga osiągnięcia mistrzostwa w opanowaniu umiejętności i zachowań związanych z samokontrolą i samodzielnym leczeniem.
W przypadku dzieci i młodzieży osiągnięcie mistrzostwa w opanowaniu takich umiejętności często ograniczone jest przez proces rozwoju. W okresie dojrzewania kontrola metaboliczna wykazuje tendencję do pogorszenia w wyniku zmian hormonalnych okresu dojrzewania związanych z insulinoopornością oraz dążenia młodzieży do autonomii powodującego pogorszenie w zakresie dostosowania się do reżimu terapeutycznego.
Okres dojrzewania charakteryzuje się szybkimi zmianami biologicznymi, fizycznymi, poznawczymi, emocjonalnymi i społecznymi.
Ten okres sprzyja także eksperymentowaniu i podejmowaniu ryzyka, które może niekorzystnie wpłynąć na wyniki samokontroli i skutki kliniczne. W przeprowadzonych uprzednio badaniach wykazano, że okres dojrzewania wiąże się z niedbałym prowadzeniem samokontroli, nieprzestrzeganiem zaleceń dietetycznych i terapeutycznych. Takie lekceważące postępowanie nie jest zwykle związane z brakiem wiedzy, ale wynika raczej z trudności związanych z poznawczą i rozwojową charakterystyką samego okresu dojrzewania, który sprawia, że podejmowanie odpowiednich decyzji staje się bardziej złożone.
Z rozwojowego punktu widzenia okres dojrzewania jest czasem osiągania własnej tożsamości i niezależności od rodziny. Zwykle wiąże się z przejściem spod opieki rodziców do zacieśniania relacji z rówieśnikami, co sprawia, że w tym czasie często dochodzi do zwiększenia się ryzyka pogorszenia kontroli cukrzycy i adaptacji psychologicznej.
Rozwój wzajemnych relacji z rówieśnikami jest bardziej skomplikowany dla nastolatków chorych na cukrzycę typu 1 lub pozostających w grupie ryzyka rozwoju cukrzycy typu 2. Młodsze nastolatki chcą być postrzegane tak samo jak ich rówieśnicy i tak samo traktowane. Występuje silny strach przed brakiem akceptacji ze strony rówieśników i przed wykluczeniem z aktywności organizowanych przez grupę, co może sprawiać, że młodzi chorzy na cukrzycę niechętnie przyznają się do swojej choroby. Ten strach może prowadzić do świadomego opuszczania kontroli glikemii i wstrzyknięć insuliny, a także wiązać się ze spożywaniem dodatkowych posiłków bez pokrycia w uzupełniających dawkach insuliny. Wszystko to prowadzi do pogorszenia kontroli metabolicznej. Chociaż badania wykazały, że przyjaciele stanowią wartościowe wsparcie emocjonalne dla młodzieży chorej na cukrzycę, wiele nastolatków boi się reakcji swoich kolegów na czynności związane z samokontrolą cukrzycy.