Streszczenie
Witaminy są to związki organiczne niezbędne do prawidłowego funkcjonowania, wzrostu i rozwoju komórek. Wyodrębniono 13 niezbędnych witamin: A, C,D, E, K i witaminy z grupy B, w tym B1 (tiamina), B2 (ryboflawina), B3 (niacyna), B5 (kwas pantotenowy), B6 (pirydoksyna), B7 (biotyna), B9 (kwas foliowy), B12 (kobalamina). Omawiany temat może być rozważany w dwóch aspektach: zastosowania preparatów wielowitaminowych (zawierających zazwyczaj kwas foliowy) oraz stosowania dużych dawek poszczególnych witamin w celu zapobiegania konkretnym schorzeniom.
2. Suplementacja wielowitaminowa i kwasu foliowego
Zainteresowanie suplementacją wielowitaminową pojawiło się po opublikowaniu badań obserwacyjnych,w których stwierdzono istnienie związku między niedokrwistością spowodowaną niedoborem folianów i zmniejszonym spożyciem kwasu foliowego przez matkę a wadami cewy nerwowej. W związku z tym wdrożono kilka randomizowanych badań kontrolowanych dotyczących suplementacji różnych witamin w okresie okołokoncepcyjnym. W powstałym później przeglądzie bazy Cochrane stwierdzono, że suplementacja kwasu foliowego wyraźnie zapobiega powstawaniu wad cewy nerwowej (ryzyko względne 0,28, 95% przedział ufności [PU] 0,13-0,58) i obecnie zaleca się suplementację kwasu foliowego w okresie okołokoncepcyjnym w dawce 400 μg/24 h. W 2007 Food Standards Agency Board jednomyślnie orzekła, że należałoby wprowadzić obligatoryjne wzbogacanie chleba lub mąki kwasem foliowym, pod warunkiem otrzymania wyników mających się zakończyć do końca 2008 roku kilku badań oceniających wpływ kwasu foliowego na ryzyko powstawania zmian przedrakowych, zwłaszcza raka jelita grubego. Proponowano, aby do każdych 100 gramów mąki dodawać 300 μg kwasu foliowego, co według szacunków miałoby spowodować zwiększenie przeciętnego spożycia kwasu foliowego w populacji o około 78 μg/24 h. Do czasu powstania tego tekstu (początek 2009 roku) ciągle jeszcze oczekiwano na uaktualnienie danych.
Wyniki przeprowadzonych ostatnio metaanaliz wykazały także istnienie związku między suplementacją kwasu foliowego u matki a zmniejszeniem ryzyka wystąpienia innych wad wrodzonych, w tym układu sercowo-naczyniowego (iloraz szans [OR] 0,61, 95% PU 0,40-0,92) i zaburzeń rozwoju kończyn (OR 0,57, 95% PU 0,38-0,85), a także kilku nowotworów złośliwych u dzieci, w tym białaczek, guzów mózgu i neuroblastoma. Niepokój budzi możliwość wzrostu liczby ciąż bliźniaczych w przypadku stosowania okołokoncepcyjnej suplementacji kwasu foliowego. Dwa duże badania kohortowe dotyczące stosowania suplementacji kwasu foliowego w okresie okołokoncepcyjnym nie wykazały takiego związku (OR 0,91, 95% PU 0,82–1,00; OR 1,02, 95% PU 0,85-1,24), – w drugim z tych badań stwierdzono, że zależność ciąż bliźniaczych i suplementacji kwasu foliowego zanikała po skorygowaniu o ciąże po IVF i uwzględnieniu zaniżania liczby zgłoszeń. Wykorzystując dane z czterech badań dotyczących suplementacji kwasu foliowego autorzy ostatniego przeglądu systematycznego wyliczyli jednak, że maksymalny wzrost wskaźnika ciąż bliźniaczych wynosi 4,6% i stwierdzili, że w celu potwierdzenia lub obalenia tej teorii niezbędne jest przeprowadzenie dodatkowych dobrze zaprojektowanych badań, które uwzględniałyby dokładne dane dotyczące leczenia niepłodności.
Dodaj do ulubionych
