Streszczenie

OSTATNIE ODKRYCIA

Szpitalna Skala Lęku i Depresji lub Skala Depresji Hamiltona to przykłady dostępnych narzędzi diagnostycznych przydatnych w ostatnich dniach lub tygodniach życia chorego, których znaczenie kliniczne nie w pełni jednak wyjaśniono. Pragnienie śmierci może bardziej symbolizować akceptację nadejścia kresu życia niż odzwierciedlać zaburzenie depresyjne lub stany lękowe. Obiecującymi niefarmakologicznymi strategiami, poprawiającymi niekiedy funkcjonowanie w społeczeństwie i pozwalającymi się uporać z objawami fizycznymi, wydają się porozumienie w sprawie konkretnego przygotowania na śmierć, rozmowy poświęcone zakończeniu życia, wyrażenie wewnętrznych konfliktów religijnych i przywracanie poczucia spójności. Dobrych wiadomości dostarczyło opublikowane niedawno doniesienie, w którym podkreślono, że badania psychospołeczne mogą przynieść choremu więcej korzyści niż obciążeń.

PODSUMOWANIE

Wśród opublikowanych niedawno doniesień nie odnaleziono żadnego poświęconego farmakologicznemu leczeniu chorych z depresją występującą w ostatnich tygodniach życia. W kilku badaniach wykazano przydatność rozmów przygotowujących chorego na zakończenie życia w konkretnej sytuacji, wzmacniających znaczenie i wpływ dobrych stosunków między opiekunem a chorym w tym okresie. Aby zwrócić uwagę na to ważne zagadnienie kliniczne, przeanalizowano ostatnio dane bazy Cochrane dotyczące protokołu stosowania leków przeciwdepresyjnych u osób dotkniętych ciężkimi chorobami somatycznymi, ale uzyskane wyniki odzwierciedlają brak badań swoiście skupiających się na ostatnich tygodniach lub dniach życia.

SŁOWA KLUCZOWE

leki przeciwdepresyjne, depresja, faza umierania, kres życia

WPROWADZENIE

W praktyce klinicznej ocena i odpowiednie leczenie chorych z depresją w ramach opieki paliatywnej jest nadal trudnym zadaniem. Dotyczy to zwłaszcza ostatniego miesiąca życia. W tym czasie chorzy skarżą się zwykle na znaczny spadek energii, zaczynają przygotowywać się na śmierć i snują ostatnie plany dotyczące miejsca śmierci, udzielania wsparcia rodzinie i domownikom, aby niestać się dla nich ciężarem. Często występują zaburzenia snu, brak apetytu, poczucie bezradności, a niekiedy beznadziejności. Występowanie i nasilenie tych objawóww kolejnych dniach cechuje duża zmienność.
We wcześniejszych doniesieniach omówiono część głównych problemów. Ogólnie przyjmuje się, że podejmowanie badań psychospołecznych w ostatnich dniach życia chorych może obciążać wszystkie zaangażowane osoby, to znaczy samych chorych, opiekujących się nimi członków rodziny oraz obciążonych stresem pracowników opieki zdrowotnej. Ponadto wiele zagadnień pozostaje nierozstrzygniętych, zwłaszcza jeśli w dniach lub tygodniach poprzedzających śmierć obniżony nastrój normalizuje się lub ulega dalszemu dynamicznemu pogorszeniu.

Pełny tekst artykułu

Artykuł archiwalny w formacie PDF

Otwórz PDF (200 KB)