Streszczenie
Raki inwazyjne ograniczone do ściany okrężnicy (w I lub II stopniu zaawansowania według klasyfikacji guz-węzły chłonne-przerzuty odległe [TNM]) są uleczalne. Jeśli jednak tacy chorzy nie są leczeni, nowotwór zajmuje regionalne węzły chłonne (III stopień zaawansowania), a następnie tworzy przerzuty odległe (IV stopień). Chorych na nowotwór w I lub II stopniu zaawansowania można wyleczyć dzięki chirurgicznemu wycięciu, natomiast chorych w III stopniu zaawansowania udaje się wyleczyć w 73% dzięki leczeniu skojarzonemu (operacji z chemioterapią uzupełniającą). Dzięki postępom w chemioterapii (terapia celowana) poprawiło się nawet ostatnio przeżycie w tej grupie. Nadal jednak nie udaje się wyleczyć chorych na raka jelita grubego w IV stopniu zaawansowania.
Przebieg kliniczny raka jelita grubego jest wynikiem oddziaływań zachodzących na wielu poziomach (ryc. 1). Poznanie i zrozumienie czynników molekularnych decydujących o indywidualnej podatności na zachorowanie na raka jelita grubego oraz określenie czynników zapoczątkowujących rozwój nowotworu, kierujących jego progresją i odpowiadających za odpowiedź lub oporność na zastosowane leki przeciwnowotworowe, stwarzają duże wyzwanie. Niniejszy artykuł podsumowuje aktualny stan wiedzy, przy czym autorzy są świadomi, że przedstawione w nim zagadnienia to jedynie fragment pełnego obrazu.
NIESTABILNOŚĆ GENETYCZNA
Utrata stabilności genetycznej może prowadzić do rozwoju raka jelita grubego, ułatwiając nabywanie wielu mutacji towarzyszących nowotworom. W przebiegu tej choroby niestabilność genetyczna przybiera szereg postaci, z których każda ma inną przyczynę (tab. 1).
Niestabilność chormosomalna
Najczęstszym typem niestabilności genetycznej w raku jelita grubego jest niestabilność chromosomalna. Powoduje ona różne zmiany w liczbie kopii i w strukturze chromosomów. Niestabilność chromosomalna skutecznie przyczynia się do utraty prawidłowej kopii genów supresorowych nowotworu, takich jak APC, TP53 oraz członka rodziny SMAD – SMAD4, których prawidłowe działanie zapobiega powstaniu fenotypu nowotworowego. W raku jelita grubego występują liczne rzadkie mutacje inaktywujące w genach, których prawidłowe produkty uczestniczą w utrzymywaniu stabilności chromosomalnej w trakcie replikacji. Mutacje w tych genach odpowiadają za większość niestabilności chromosomalnych w nowotworach. W przeciwieństwie do niektórych innych nowotworów w raku jelita grubego na ogół nie dochodzi do powielenia liczby kopii genów oraz do rearanżacji genów.
Dodaj do ulubionych
