Streszczenie
U kobiet w wieku 40-45 lat poddawanych histerektomii z powodu łagodnej choroby zaleca się jednoczesne usunięcie obu jajników, aby zapobiec rozwojowi raka jajnika. W Stanach Zjednoczonych oba jajniki usuwa się w trakcie histerektomii u co najmniej 300 000 kobiet rocznie, czyli podczas około 54% operacji wycięcia macicy. Jednoczesne usunięcie jajników jest częstsze wśród kobiet w wieku 50-54 lat. W tej grupie wykonuje się je podczas 78% histerektomii.
Operacje profilaktyczne powinno się jednak podejmować dopiero wówczas, gdy wyraźnie udowodniono korzystny wpływ takiego postępowania. Uzyskane ostatnio dowody sugerują, że kobiety, które decydują się na zachowanie jajników podczas histerektomii wykonywanej z powodu występowania zmian niezłośliwych, mogą odnieść długotrwałe korzyści zdrowotne, a czas ich przeżycia się wydłuża. W innych grupach kobiet usunięcie jajników poprawiało jakość życia i korzystnie wpływało na przeżycie.
Zapobieganie rozwojowi raka jajnika u kobiet obciążonych zwiększonym ryzykiem zachorowania
Wśród kobiet w Stanach Zjednoczonych ryzyko zachorowania na raka jajnika w ciągu całego życia wynosi ogólnie 1,4%, ale różni się ono w pewnych podgrupach. Na przykład wśród białych kobiet w wieku 65 lat, które przebyły co najmniej 3 ciąże zakończone porodem w terminie i przez co najmniej 4 lata przyjmowały skojarzone doustne środki antykoncepcyjne (oral contraceptive, OC), ryzyko zachorowania wynosi 0,3%, natomiast wśród kobiet, które nie rodziły i stosowały OC tak samo, ryzyko to sięga 1,6%. Ponadto u niektórych kobiet występują mutacje genów BRCA1 lub BRCA2, mogące uszkadzać mechanizmy naprawy DNA, co sprzyja u nich zachorowaniu na nowotwory jajnika i piersi. Obecnie wydaje się, że przyczyną rozwoju ponad 10% nabłonkowych nowotworów jajnika są dziedziczone mutacje genów związanych z rakiem jajnika. Ryzyko zachorowania na ten nowotwór w ciągu całego życia jest jednak wśród kobiet, u których wystąpiły takie mutacje, bardzo duże. U kobiet z mutacjami BRCA1 wynosi ono 36-46%, a z BRCA2 –10-27%. Ponadto ryzyko zachorowania na raka jajnika w ciągu całego życia kobiet z mutacjami typowymi dla dziedzicznego raka jelita grubego niezwiązanego z polipowatością wynosi 12%.