Streszczenie
Rezonansmagnetyczny jest klinicznie sprawdzoną, powtarzalną, wiarygodną, nieinwazyjną metodą diagnostyczną stosowaną w ocenie morfologii, czynności (motoryki i hemodynamiki) struktur serca, a także perfuzji oraz żywotności mięśnia sercowego. Wskazania do wykonania tego badania obejmują: procesy rozrostowe pierwotne i wtórne, zmiany w osierdziu i strukturach przylegających do serca, ocenę przed i pooperacyjną wrodzonych oraz nabytych wad serca, choroby zastawek serca, ocenę zmian niedokrwiennych i żywotnościmięśnia sercowego, kardiomiopatie, dysplazję arytmogenną prawej komory i wreszcie choroby dużych naczyń klatki piersiowej. Za pomocą MR można także precyzyjnie ilościowo ocenić prędkość i objętość krwi przepływającej przez serce. MR jest uniwersalną metodą diagnostyki chorób serca.W ocenie tętnic wieńcowych, ze względu na gorszą rozdzielczość przestrzenną, z przyczyn wynikających z niezmiennych praw fizyki, MR ustępuje jednak wielorzędowej tomografii komputerowej. Przydatność różnych metod diagnostycznych w ocenie poszczególnych elementów serca i jego czynności przedstawia tabela 1. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do wykonania badaniaMR, ze względu na bezpieczeństwo pacjenta, jest posiadanie implantów stymulacyjnych (kardiostymulator, kardiowerter, defibrylator, implant ślimakowy, inne stymulatory ośrodkowego układu nerwowego i nerwów czaszkowych). Nawet to przeciwwskazanie już niebawemmoże stać się częściowo nieaktualne, ponieważ niektórzy producenci sprzętu medycznego wprowadzili w fazę prób klinicznych aparaty stymulujące serce, które zapewniają bezpieczeństwo pacjentowi nawet w podczas badania rezonansumagnetycznego. Tabela 2 przedstawia aktualne przeciwwskazania względne i bezwzględne do wykonania badania MR. Nadal, pomimo braku stwierdzenia szkodliwego wpływu MR na organizm ludzki w ciągu trzydziestu lat klinicznego stosowania tej metody, bezwzględnym przeciwwskazaniem pozostaje pierwszy trymestr ciąży, a względnym przeciwwskazaniem jej kolejne trymestry. W przypadku innych implantów metalowych, nawet wykonanych ze stopów, które nie stanowią zagrożenia dla badanego, należy pamiętać, że metalowe elementy zniekształcają pole magnetyczne i uzyskane obrazy mogą być po prostu niediagnostyczne. Badanie MR składa się z kilku do kilkunastu kilkuminutowych sekwencji, podczas których pacjent musi przebywać w bezruchu. Ich podstawowe parametry istotnie zależą od czynności serca. Często znaczna część sekwencji wykonywana jest na zatrzymanym oddechu. Mimo że dąży się, aby badanie MR serca nie trwało dłużej niż 60 minut, na kierującym na badanie lekarzu spoczywa obowiązek oceny, czy dla pacjenta, ze względu na jego stan kliniczny, nie jest ono zbyt obciążające.Ze względu na swoją specyfikę (odmienne sekwencje do oceny poszczególnych części serca, odmienne do oceny czynności, jeszcze inne do oceny perfuzji, żywotności, przepływu) ocenianie w czasie badania serca wszystkich elementów jest praktycznie niewykonalne, ponieważ takie badanie mogłoby trwać nawet 4 godziny. Ponadto ze względu na grubość obrazowanych warstw w przypadku większości sekwencji w zakresie 4-8 mm należy mieć świadomość pewnych ograniczeń w rozdzielczości przestrzennej. Może się zdarzyć, że rozmiar zmiany uniemożliwi jej uwidocznienie na danym aparacie. Dlatego po uzyskaniu pewności, że badanie MR jest w stanie odpowiedzieć na konkretne i precyzyjnie sformułowane pytanie kliniczne, które chce się postawić, konieczne jest dostarczenie badającemu jak najwięcej informacji dotyczących stanu pacjenta, przebiegu choroby i co najważniejsze poprzednich badań obrazowych z dokumentacją zdjęciową (RTG, ECHO). Dopiero pełny obraz kliniczny pozwoli na dobranie optymalnego zestawu sekwencji, zwiększając szansę na uzyskanie odpowiedzi na sformułowane pytanie i ograniczając jednocześnie ryzyko konieczności powtórzenia badania.