Streszczenie
Wprowadzenie
Pojęcie zespołu metabolicznego odnosi się do konstelacji nieprawidłowości metabolicznych, które wiążą się zezwiększonym ryzykiem cukrzycy typu 2 i chorób układu sercowo-naczyniowego (CVD). To współwystępowanie metabolicznych czynników ryzyka, które zaobserwowano u niektórych osób, zostało początkowo nazwane „zespołem X” przez Reavena podczas wykładu imienia Bantinga (Banting Lecture) w 1988 roku. Reaven wysunął przypuszczenie, że wspólnym stanem patofizjologicznym związanym zarówno z zaburzeniami lipidowymi charakterystycznymi dla zespołu metabolicznego (hipertriglicerydemia oraz małe stężenie cholesterolu HDL), jaki z nadciśnieniem tętniczym jest oporność na insulinę. Przez lata pojęcie zespołu metabolicznego związanego z opornością na insulinę uległo intensyfikacji i objęło również inne cechy kliniczne, takie jak skłonność do zakrzepicy i środowisko prozapalne. Ponieważ większość dorosłych z zespołem metabolicznym ma nadwagę, to otyłość, a zwłaszcza otyłość brzuszna, stała się ważnym elementem składowym tego zespołu. Zespół metaboliczny nie wzbudził zbyt wielkiego zainteresowania badaczy i klinicystów, dopóki nie zaproponowano formalnych kryteriów jego rozpoznawania, początkowo sformułowanych w 1998 roku przez Światową Organizację Zdrowia (WHO), a następnie zdefiniowanych ponownie w 2001 roku w zaleceniach National Cholesterol Education Program Adult Treatment Panel III (NCEP-ATP III). W celu identyfikacji osób, które z powodu zwiększonego ryzyka sercowo-naczyniowego mogłyby odnieść korzyści z interwencji dotyczącej stylu życia, zespół ekspertów opracowujących zalecenia NCEP-ATP III zaproponował pięć kryteriów jako praktyczne narzędzie kliniczne służące do rozpoznawania zespołu metabolicznego w przypadku spełnienia dowolnych trzech z tych pięciu kryteriów (tab. 1). Pięć kryteriów rozpoznawania zespołu metabolicznego jest opartych na często obserwowanym współwystępowaniu nieprawidłowości metabolicznych związanych z opornością na insulinę. Obejmują one otyłość brzuszną, hiperglikemię, aterogenne zaburzenia lipidowe, charakteryzujące się zwiększonym stężeniem triglicerydów i zmniejszonym stężeniem cholesterolu HDL, a także zwiększone skurczowe i/lub rozkurczowe ciśnienie tętnicze.
Dodaj do ulubionych