Streszczenie

Obecnie szacuje się, iż występowanie wypadania płatka mitralnego definiowanego wg aktualnych kryteriów (patrz poniżej) dotyczy 1-2,5% populacji [2], a według niektórych doniesień nawet poni żej 0,6% [3]. Patogeneza wypadania płatka
Aparat zastawkowy zbudowany jest z pierścienia mitralnego, dwóch płatków (przedniego i tylnego), dwóch mięśni brodawkowatych, strun ścięgnistych, mięśnia lewej komory oraz lewego przedsionka. Pierścień włóknisty oddziela mięsień lewego przedsionka od mięśnia lewej komory i ma kształt siodła. Płatki łączą się ze sobą przy przyczepie do pierścienia za pomocą spoideł. Budowa anatomiczna płatka tylnego umożliwia jego podział na 3 segmenty: przednio-boczny (P1), środkowy (P2) oraz tylno-przyśrodkowy (P3). Płatek przedni dzielony jest umownie na trzy segmenty (A1, A2 i A3) (ryc. 1). Struny ścięgniste rozpięte są pomiędzy płatkami a mięśniami brodawkowatymi, przednio-bocznymi tylno-przyśrodkowym. W warunkach prawidłowych płatki przylegają do siebie w czasie skurczu komór, a czynność aparatu podzastawkowego uniemożliwia przemieszczanie się płatków do lewego przedsionka. Zmiany w strukturze i czynności płatków oraz w aparacie podzastawkowym mogą być przyczyną nieprawidłowego ruchu płatków w czasie skurczu lewej komory.Wypadanie płatka zastawki mitralnej to przemieszczenie części płatka lub płatków do lewego przedsionka w czasie skurczu lewej komory (ryc. 2). Punkt styku (koaptacji) płatków może znajdować się na poziomie płaszczyzny pierścienia (ryc. 3) lub w obrębie lewego przedsionka. Rozróżnia się pierwotne i wtórne wypadanie płatka zastawki mitralnej. Pierwotne wypadanie jest konsekwencją zmian degeneracyjnych płatków i nici ścięgnistych polegających na ich zgrubieniu w wyniku zwyrodnienia śluzowatego. Zmianom tym towarzyszą również nadmierna powierzchnia płatka i wydłużenie nici ścięgnistych, bez współistnienia innej jednostki chorobowej. Taki obraz określa się często mianem „wiotkiej zastawki” (tabela). Zwyrodnienie śluzowate charakteryzuje się osłabieniem warstwy włókien kolagenu, które ma być odpowiedzialne za rozciągnięcie i uwypuklanie się płatków oraz wydłużenie nici ścięgnistych. W przypadku zerwania struny ścięgnistej obserwuje się cepowaty ruch płatka (flail valve) z jego wpadaniem do lewego przedsionka i współistniejącą ciężką niedomykalnościąmitralną. Pierwotne wypadanie płatka może występować rodzinnie i być dziedziczone w sposób dominujący autosomalny (chromosom 16, 11 i 13) lub sprzężony z płcią (chromosom X) [3,5,6,7]. MVP może występować w chorobach tkanki łącznej, np. w zespole Marfana, a także u chorych z nadczynnością tarczycy lub ubytkiem w przegrodzie międzyprzedsionkowej. Zaburzenia czynności skurczowej lewej komory wraz z towarzyszącą dysfunkcją aparatu podzastawkowego, w szczególności u chorych po zawale mięśnia sercowego, mogą być przyczyną wypadania płatka do lewego przedsionka.Wypadaniu płatka mitralnego może towarzyszyć wypadanie płatka zastawki trójdzielnej (do 40% przypadków) [3]. Obraz kliniczny
Wypadaniu płatka mitralnego mogą towarzyszyć objawy kliniczne, takie jak bóle w okolicy serca, kołatania serca i arytmie, zawroty głowy, zasłabnięcia, a nawet utraty przytomności, składające się na obraz zespołu wypadania płatka zastawki mitralnej. Do typowych zjawisk osłuchowych należą klik śród-lub późnoskurczowy oraz szmer późnoskurczowy lub obejmujący cały okres skurczu. Brak tych objawów stawia rozpoznanie MVP pod znakiem zapytania. Niekiedy jednak stwierdzane rozbieżności pomiędzy badaniem przedmiotowym a badaniem echokardiograficznym mogą wynikać z przeprowadzania badań w różnych pozycjach ciała, np. zmniejszenie obciążenia wstępnego w pozycji stojącej może nasilać objawy osłuchowe wypadania płatka. Elektrokardiogram jest prawidłowy u większości osób zMVP . U niektórych, najczęściej u osób z objawami choroby, występują nieswoiste zmiany ST-T w odprowadzeniach II, III i aVF, rzadziej w odprowadzeniach V4-V6. Badanie radiologiczne klatki piersiowej, zazwyczaj prawidłowe,może wykazywać powiększenie lewej komory u osób z przewlekłą niedomykalnością mitralną.

Pełny tekst artykułu

Artykuł archiwalny w formacie PDF

Otwórz PDF (800 KB)