Przewlekły stan zapalny tkanek przyzębia w obrębie szczęki jako potencjalne ognisko infekcji – opis przypadku. Część I

Ząb odizolowany od tkanek otaczających nie ma możliwości spełniania funkcji. Lekarze specjalizujący się w leczeniu przyzębia brzeżnego to periodontolodzy, zaś wierzchołkowego to endodontolodzy. Wymienione wyżej dwie specjalności ściśle współpracują ze sobą w zintegrowanymleczeniu stomatologicznym. Leczenie endodontyczne (EN), zwane zwyczajowo kanałowym, obejmuje czynności pozwalające na prawidłowe wypełnienie kanału lub kanałów korzeniowych zębów, uprzednio pozbawionych pęczka lub pęczków naczyniowo-nerwowych. To postępowaniema na celu likwidację potencjalnego źródła bólu pochodzącego z zęba z miazgą (zakończenie włókna nerwowego w obrębie zęba) w stanie zapalnym bądź często przyczyny ściśle periodontologiczne, służące zmniejszeniu ruchomości zębów po zakończonym leczeniu. Niezależnie od przyczyny wdrożenia EN prowadzi ono do zachowania i uniknięcia ekstrakcji zęba, zlikwidowania stanu zapalnego mogącego być źródłem infekcji odogniskowej, a wcześniej dużej bolesności. Zdarza się niestety, że pomimo właściwego wypełnienia kanałów korzeniowych, a więc na całej długości zęba, dochodzi w obserwacji długoterminowej do powstania zmian u szczytu korzenia lub korzeni (zmiany okołowierzchołkowe), co często nie charakteryzuje się znaczącą bolesnością, a wysiękiem ropnym przy badaniu palpacyjnym, powstaniem przetok i znaczącym wzrostem ruchomości zęba (nawet do tzw. III stopnia ruchomości) – co jest niestety wskazaniem do ekstrakcji). Oprócz badania podmiotowego i przedmiotowego włącza się dodatkowo diagnostykę radiologiczną, obejmującą zdjęcia przeglądowe pantomograficzne szczęk lub zębowe celowane na konkretny wzbudzający wątpliwości ząb. Przyczyną zmian przywierzchołkowych (okołowierzchołkowych) jest duża potencjalna zjadliwość bakterii Gram-ujemnych, głównie beztlenowców, np.: Porphyromonas gingivalis, Prevotella intermedia, Agregatibacter actinomycetemcomitans, Tanarella forsythu, Treponema denticola. Niewłaściwe postępowanie antyseptyczne w trakcie i po EN, a także inne źródła infekcji, np. przewlekłe stany zapalne zatok obocznych nosa, górnych dróg oddechowych, czy wreszcie ściśle stomatologiczne, jak nieszczelność brzeżna wypełnień zdarzająca się w obserwacji długoterminowej w zębach po EN, są często przyczyną remisji i zaostrzenia ChPZ powodowanej przez bakterie zakwalifikowane wspólnie do tzw. czerwonego kompleksu: P. gingivalis, T. forsythu i T. denticola.