Optymalne leczenie zawału mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST (STEMI) – na co należy w Polsce zwracać szczególną uwagę?

Rozpoznanie zawału można postawić, gdy stwierdza się wzrost stężenia markerów martwicy mięśnia sercowego i co najmniej jeden z następujących elementów:
• typowe objawy kliniczne,
• zmiany w zapisie EKG obejmujące odcinek ST-T lub pojawienie się patologicznego załamka Q,
• nowo powstałe zaburzenia kurczliwości w badaniu obrazowym.
W nowej definicji wyróżnienie zawału mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST (STEMI) oraz bez uniesienia odcinka ST (NSTEMI) zastąpiono podziałem na 5 typów:
• typ 1 – samoistny zawał serca związany z niedokrwieniem,
• typ 2 – zawał serca wtórny do niedokrwienia,
• typ 3 – nagły zgon sercowy,
• typ 4a – zawał serca związany z PCI,
• typ 4b – zawał serca związany z zakrzepicą w stencie,
• typ 5 – zawał serca związany z CABG.

W niniejszym opracowaniu ograniczymy się do problemów związanych z leczeniem zawału mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST. Za większość tych zawałów odpowiada całkowite zamknięcie tętnicy nasierdziowej przez zakrzep rozwijający się na pękniętej blaszce miażdżycowej.

Etap przedszpitalny

Zamknięcie tętnicy wieńcowej i przerwanie dopływu krwi do mięśnia sercowego powoduje zmiany prowadzącepo kilkudziesięciu minutach do martwicy miocytów. Proces ten jest szczególnie dynamiczny w pierwszych 120-150 minutach, kiedy ważą się losy największej masy miokardium. Potem stopniowo zwalnia i po 12 godzinach zwykle jest zakończony. Opis zmian w miokardium podali w 2005 roku Gersh i wsp., dokumentując szczególnie wysoką skuteczność reperfuzji właśnie w tym wczesnym okresie i znacznie mniejszą ochronę miokardium po 4 godzinach od początku bólu. Francone i wsp. potwierdzili te obserwacje, stwierdzając w rezonansie magnetycznym ochronę miokardium u tych chorych, u których zdołano udrożnić tętnicę dozawałową (wykonać PCI) w czasie do 90 minut od początku objawów.