Streszczenie
Epidemiologia i patogeneza
Bariera krew-mózg oraz czaszka i opony mózgu tworzące barierę zewnętrzną chronią ośrodkowy układ nerwowy przed inwazją mikroorganizmów z układu krwionośnego. Patogeny mogą więc wnikać do ośrodkowego układu nerwowego albo bezpośrednio przez barierę zewnętrzną albo z układu krwionośnego w następstwie uszkodzenia bariery krew-mózg. W opracowaniu omówiono okoliczności predysponujące i czynniki ryzyka rozwoju szpitalnych zapaleń opon mózgowo-rdzeniowych.
KRANIOTOMIA
Bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych jest poważnym powikłaniem kraniotomiii występuje u 0,8 do 1,5% pacjentów, u których ją wykonano. Wśród przypadków zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, które rozwijają się u pacjentów po kraniotomii, w przybliżeniu 1/3 pojawia się w pierwszym tygodniu po zabiegu, kolejna 1/3 w drugim tygodniu, a pozostała 1/3 po drugim tygodniu, zdarzają się także nieliczne przypadki zapalenia opon po kilku latach od operacji. Ryzyko pooperacyjne zapalenia opon mózgowych można ograniczyć przez zastosowanie odpowiednich technik chirurgicznych, zwłaszcza takich, które zmniejszają prawdopodobieństwo wycieku płynu mózgowo-rdzeniowego. Do innych czynników, które sprzyjają rozwojowi zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych po kraniotomii zalicza się współistniejące zakażenie w miejscu nacięcia i czas operacji przekraczający 4 godziny. Listę poszczególnych technik neurochirurgicznych, które mogą zmniejszać ryzyko pooperacyjnego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych przedstawia tabela 1.
CEWNIKI KOMOROWE WEWNĘTRZNE
Częstość występowania zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych związanego z umieszczeniem wewnętrznych cewników komorowych (np. zastawek układu komorowego), które są powszechnie stosowane w celu leczenia wodogłowia, wynosi od 4 do 17%. Najważniejszy czynnik przyczynowy zakażeń to kolonizacja cewnika w czasie operacji, ponieważ większość infekcji ujawnia się w ciągu miesiąca po zabiegu. W jednym prospektywnym badaniu obserwacyjnym stwierdzono, że potencjalnym czynnikiem ryzyka infekcji mogą być uszkodzenia rękawiczek chirurgicznych oraz bezpośredni kontakt cewnika zastawki ze skórą operatora. Stosowanie podwójnych rękawiczek zmniejsza częstość zakażeń cewnika w porównaniu z historyczną grupą kontrolną. Wyniki jednego badania wykazały, że zmiana zewnętrznej pary rękawiczek przed umieszczeniem cewnika podczas operacji może dodatkowo zmniejszyć częstość zakażeń.
Dodaj do ulubionych