Streszczenie
Mężczyzna w wieku 50 lat, z rozpoznaniem miejscowo zaawansowanego niedrobnokomórkowego raka płuca, zgłosił się z powodu umiarkowanie nasilonych bólów głowy i lekkiego drętwienia prawego ramienia. Funkcjonował samodzielnie i nie był obciążony chorobami współistniejącymi. Podczas badania neurologicznego nie stwierdzono nieprawidłowości poza nieznacznym osłabieniem czucia w zakresie prawego ramienia. Tomografia rezonansu magnetycznego (MR) mózgu ujawniła pojedyncze ognisko o średnicy 2,5 cm w lewej okolicy ciemieniowej z towarzyszącym umiarkowanie nasilonym obrzękiem. Badania dodatkowe nie ujawniły innych ognisk nowotworu. Po rozpoczęciu leczenia deksametazonem uzyskano szybkie złagodzenie objawów. Lekarz prowadzący chorego zalecił napromienianie całego mózgu, a następnie zastosowanie radiochirurgii stereotaktycznej.
PROBLEM KLINICZNY
Przerzuty do mózgu występują u 20-40% chorych na nowotwory złośliwe. W Stanach Zjednoczonych co roku są rozpoznawane u ponad 170 000 chorych, ale dokładna liczba jest nieznana. W badaniu populacyjnym przeprowadzonym niedawno wśród chorych przyjętych do szpitali w Szwecji wykazano dwukrotne zwiększenie skorygowanej pod względem wieku liczby pobytów w szpitalu z powodu przerzutów do mózgu (z 7 do 14 chorych na 100 000 ludności) w latach 1987-2006.
Rokowanie u chorych z przerzutami do mózgu jest złe. Ocenia się je głównie na podstawie skali RPA (recursive partitioning analysis) Radiation Therapy Oncology Group (RTOG) (tabela 1 w załączniku dostępnym wraz z pełną treścią artykułu na stronie NEJM.org). Ten system klasyfikacji wyróżnia podgrupy chorych na podstawie trzech kategorii prognostycznych (klasy 1, 2 i 3 RPA, z których przynależność do wyższej klasy oznacza gorsze rokowanie) w zależności od wieku chorego w chwili ustalenia rozpoznania, współistnienia lub braku przerzutów pozaczaszkowych, stopnia sprawności w skali Karnofsky’ego (zakres od 0 do 100, większa punktacja odpowiada wyższemu stopniowi sprawności, tabela 2 w załączniku) oraz stanu guza pierwotnego. Na podstawie tej analizy stwierdzono, że mediana czasu przeżycia chorych z przerzutami do mózgu waha się od 2,3 do 7,1 miesiąca. Nowszy przegląd danych chorych z przerzutami do mózgu z bazy RTOG doprowadził do opracowania poprawionej wersji skali prognostycznej nazwanej Graded Prognostic Assessment (zakres od 0 do 4, przy czym większe wartości oznaczają lepsze rokowanie, tabela 3 w załączniku). Ocena bazy danych, na podstawie której ustalano skalę RPA RTOG, wykazała znaczenie rokownicze stanu guza pierwotnego, natomiast skala Graded Prognostic Assessment RTOG uwzględnia znaczenie prognostyczne liczby przerzutów (jeden, dwa lub trzy albo ponad trzy). Żadna z klasyfikacji nie sugeruje wpływu typu guza pierwotnego na rokowanie.
Dodaj do ulubionych