Streszczenie
Przedłużający się SE może prowadzić do trwałego uszkodzenia mózgu pod postacią ciężkiego upośledzenia funkcji poznawczych i padaczki lekoopornej (ryc. 1). Powikłania ogólnoustrojowe mogą być konsekwencją SE per se lub skutkiem postępowania mającego na celu jego przerwanie. Chociaż kwasica oddechowa i metaboliczna, zachłystowe zapalenie płuc i niestabilność hemodynamiczna mogą pojawić się już we wczesnej fazie SE, to najcięższe powikłania układowe są zwykle konsekwencją przypadków opornych, wymagających wprowadzenia w śpiączkę farmakologiczną, dlatego szybkie uzyskanie kontroli napadów padaczkowych jest kluczowe w zapobieganiu uszkodzeniu mózgu i wtórnych powikłań ogólnoustrojowych.
Definicja i klasyfikacja
Definicja SE zmieniała się w czasie. Początkowo była dosyć ogólna. Zgodnie z nią czynność napadowa musiała trwać odpowiednio długo lub napady musiały być na tyle częste, że pacjent nie odzyskiwał świadomości między nimi. Kolejne definicje obejmowały szczegółowe kryteria czasowe. Stosowany tradycyjnie w definicji SE czas 30 minut ma uzasadnienie. W modelach eksperymentalnych wykazano, że do uszkodzenia neuronów dochodzi po 30 minutach. Także ryzyko oporności na leki przeciwpadaczkowe jest większe po tym czasie. Ostatnio zaproponowano, by za stan padaczkowy uznać ciągłą czynność napadową lub powtarzające się napady trwające ponad 5 minut. Choć wykazano, że 4 z 10 napadów trwających od 10 do 29 minut zakończą się samoistnie, to jednak większość napadów trwa 60-90 sekund. Dodatkową korzyścią z roboczej definicji uznającej za punkt odcięcia 5 minut, jest propagowanie intensywnego leczenia. Bardziej właściwe może być nazywanie nieprzerwanej czynności napadowej lub powtarzających się napadów przez 5 do 29 minut zagrażającym stanem padaczkowym, jednak najważniejsze, aby napad trwający dłużej niż kilka minut był natychmiast leczony.
Nie istnieje jednolita definicja lekoopornego stanu padaczkowego. W praktyce klinicznej za lekooporny uznaje się SE, który nie odpowiada na leki pierwszego i drugiego rzutu (benzodiazepiny i następnie np. fosfenytoina lub kwas walproinowy). Taka definicja upraszcza protokół postępowaniai podkreśla potrzebę intensyfikacji leczenia bez zwłoki.
SE jest zwykle klasyfikowany jako drgawkowy lub niedrgawkowy (non-convulsive status epilepticus, NCSE) na podstawie obecności lub braku rytmicznych drgawek. Najczęstszą manifestacją drgawkowego SE są uogólnione drgawki (uogólniony drgawkowy stan padaczkowy [generalized convulsive status epilepticus, GCSE]). Padaczka częściowa ciągła uważana jest za stan łagodniejszy i nie będzie omawiana w tym artykule. Do NCSE można zaliczyć stan napadów nieświadomości, napadów częściowych złożonych, skąpoobjawowy uogólniony SE i podkliniczny SE. Należy pamiętać, że GCSE i NCSE mogą być częścią łańcucha zdarzeń. Nierzadko, przetrwały lub częściowo leczony GCSE może ewoluować w NCSE.
Dodaj do ulubionych