Streszczenie
METODY: Zarówno do grupy poddawanej terapii, jak i do grupy kontrolnej badania losowo włączono 54 pacjentów ze stwardnieniem rozsianym. Uczestnicy wypełniali ankietę dotyczącą ich aktywności fizycznej, samodzielności, oczekiwań związanych z udziałem w badaniu, ograniczeń w funkcjonowaniu oraz założonych celów. Taką ankietę każdy uczestnik wypełniał dwukrotnie w odstępie 12 tygodni.
WYNIKI: Grupa poddana interwencji wykazywała istotne statystycznie (p=0,01) i znaczące zwiększenie aktywności fizycznej w ocenianym okresie (d=0,72). Natomiast w grupie kontrolnej zaobserwowano nieznaczną (d=0,13) i nieistotną statystycznie zmianę aktywności fizycznej (p=0,71). W grupie poddawanej interwencji zaobserwowano także w późniejszym okresie istotny statystycznie (p=0,001) i znaczący wzrost zakładanych celów w czasie badania (d=0,97). Natomiast w grupie kontrolnej zmiana ta była niewielka (d=-0,13) i nieistotna statystycznie (p=0,17). Zmiana założonych celów w określonym przedziale czasowym oddziaływała na wpływ internetowej metody komunikacji na aktywność fizyczną.
PODSUMOWANIE: To pilotażowe badanie może być przesłanką do przeprowadzenia większego randomizowanego badania z grupą kontrolną, obejmującego większą grupę chorych na stwardnienie rozsiane, o dłuższym okresie obserwacji, z zastosowaniem obiektywnych metod pomiaru aktywności fizycznej oraz takimi drugorzędowymi punktami końcowymi, jak zdolność poruszania się i jakość życia.
SŁOWA KLUCZOWE: interwencja behawioralna, wysiłek, mediatory, stwardnienie rozsiane, aktywność fizyczna
Wprowadzenie
Stwardnienie rozsiane (SM) jest przewlekłą, niezwiązaną z urazem, prowadzącą do niesprawności chorobą układu nerwowego skutkującą utratą zdolności poruszania się oraz pogorszeniem jakości życia (quality of life, QoL). Aktywność fizyczna może być traktowana jako metoda pomocna w radzeniu sobie z utratą zdolności poruszania się i pogorszeniem jakości życia u pacjentów z SM. Aktywność fizyczna może być określona jako zachowania, obejmujące każdy dowolny ruch ciała będący wynikiem dowolnego skurczu mięśni i prowadzący do zwiększenia wydatku energetycznego powyżej poziomu spoczynkowego. Tak szeroko zdefiniowane zachowanie obejmuje rekreacyjną aktywność fizyczną, ćwiczenia fizyczne, sport, pracę zawodową, sposób przemieszczania się oraz prace domowe. Podana wyżej definicja podkreśla element osobistej decyzji, kiedy aktywność fizyczna wybierana jest na podstawie indywidualnych potrzeb oraz zainteresowań, na przykład takich jak poprawa zdrowia i kondycji fizycznej. Co ważniejsze, ćwiczenia stanowią jedyny element aktywności fizycznej, który ma charakter zaplanowany, uporządkowany i powtarzalny, wykonywany przez dłuższy czas (np. trening) oraz zlecany zazwyczaj przez lekarza lub fizjoterapeutę dla osiągnięcia konkretnego celu, na przykład poprawy kondycji fizycznej lub stanu zdrowia. Aktywność fizyczna jest odwrotnie proporcjonalna do upośledzenia zdolności poruszania się i wprost proporcjonalna do jakości życia u chorych na stwardnienie rozsiane. Dwie ostatnio opublikowane metaanalizy wykazały istotny klinicznie wpływ aktywności fizycznej związanej z określonymi zaplanowanym treningiem na poprawę zdolności chodzenia (g=0,19) oraz jakości życia (g=0,23) w badanej populacji.
Mimo korzyści, jakie przynosi, aktywność fizyczna chorych na stwardnienie rozsiane jest zazwyczaj zmniejszona. Zostało to udokumentowane w przeglądach piśmiennictwa oraz obliczone w jednej z metaanaliz. Wykazano w niej, że pacjenci ze stwardnieniem rozsianym byli mniej aktywni fizycznie (o jedno odchylenie standardowe) niż ogólna populacja zdrowych dorosłych (g=–0,96), którzy, nawiasem mówiąc, prowadzą raczej siedzący tryb życia. Co ważniejsze, u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym stwierdza się te same choroby współistniejące, co w innych populacjach, a tym samym ryzyko zachorowalności i śmiertelności w wyniku siedzącego tryb życia jest u nich zwiększone. Podkreśla to możliwość poprawy w zakresie poruszania się, jakości życia i zdrowia osób z SM, jeśli zostaną opracowane metody mogące przyczynić się do zwiększenia ich aktywności fizycznej.
Dodaj do ulubionych
